Thứ Năm, 3 tháng 11, 2011

Truyện cười (1)

Thiên đường
Hai ông chồng ngồi kể khổ với nhau về chuyện vợ con.
Một ông rầu rĩ nói:
- Nhiều lúc tôi muốn chết quách cho rồi. Không biết trên thiên đường có đàn bà không nhỉ?
Ông kia trợn mắt:
- Vớ vẩn! Có đàn bà sao còn gọi là thiên đường được!

Nuôi Chồng
Nhà sắp có khách, bà vợ tay chống nạnh hất hàm hỏi ông chồng:
- Bộ ông định mặc quần đùi để tiếp khách hay sao vậy ?
Ông chồng hậm hực trả lời:
- Phải, tôi muốn mọi người đều biết bà đã nuôi tôi như thế nào!
Bà vợ không phải tay vừa đáp ngay:
- Được, nếu vậy ông hãy cởi luôn cái quần đùi ra đi, để cho họ thấy ông có đáng để nuôi không! Ông chồng: !!!!!!

Người Vợ Tuyệt Vời
Hai người bạn nói chuyện với nhau:
- Có lẽ mình phải xin ly dị.
- Sao vậy?
- Vợ mình nửa năm nay không thèm nói với mình một câu nào.
- Cậu điên à! Biết tìm đâu ra một người vợ tuyệt vời như thế.

Bệnh tình
Chăm sóc chồng ốm nặng, cô vợ sụt sùi hỏi:
- Anh thấy trong người thế nào?
Chồng:
- Mấy hôm nay em bớt nói, thần kinh anh đã ổn định dần, đỡ co giật.

Bia Ôm
Hai vợ chồng già ngồi nói chuyện:
- Lúc ngồi xe ôm, bà ôm cái thằng lái xe, bà có thấy thích không?
- Thích thú cái gì, chẳng qua để an toàn thì phải ôm vậy thôi!
- Đó bà thấy chưa? Bà cứ nói bia ôm này nọ, nhưng nó cũng như xe ôm thôi. Vào quán uống bia nhiều phải say, say thì phải ôm một cái gì đó cho khỏi ngã! Hoàn cảnh nó buộc phải vậy chứ thích thú cái gì!

Mua giầy hay mua nón
Cụ ông tuổi cuối thu (trên dưới 60) mới sắm đuợc 1 đôi giày hiệu rất ăn ý để ăn Tết. Vừa buớc vô nhà, cụ ông khoe với cụ bà:
- "Này bà, có thấy gì khác lạ trên người tôi không? "
- "Tôi chẳng thấy gì khác cả...", cụ bà đáp.
Bực mình, cụ ông cởi hết quần áo ra, chừa lại đôi giày và hỏi thêm lần nữa.
Cụ bà đáp:
- "Tôi thấy cái "kim đồng hồ" lúc nào cũng chỉ 6:30."
Cụ ông gắt:
- "Phải rồi, nó chỉ 6:30 vì nó đang nhìn xuống đôi giày mới của tôi đây!"
Cụ bà nghe thế bèn nói:
- "Vậy ngày mai ông làm ơn mua giùm cái nón thì hay hơn !!! "

Xin về hưu
Cuối cùng thì sau 70 năm hoạt động các bộ phận của cơ thể cũng tề tựu về dự cuộc họp tổng kết. Các bộ phận lần lượt phát biểu:

Ðầu tiên là Não: "Tôi được sinh ra cùng lúc với con người và đóng một vai trò quan trò quan trọng. Tôi là cơ quan điều hành mọi hoạt động ủa con người và cho đến bây giờ tôi vẫn hoạt động tốt. Tôi xin được tiếp tục phục vụ".

Kế đến là Tim: "Tôi cũng được sinh ra cùng lúc với con người, tôi giữ một nhiệm vụ cũng không kém phần quan trọng. Tôi giúp việc tuần hoàn máu để nuôi sống cơ thể và các bộ phận khác. Ðến nay, tôi vẫn hoạt động tốt, tôi xin tiếp tục cống hiến".

Sau đó lần lượt các bộ phận khác cũng phát biểu. Trong lúc im lặng bỗng có một giọng nói yếu ớt phát ra từ phía bên dưới: "Xin thưa các anh, tôi cũng được sinh ra cùng với con người nhưng tới năm 20 tuổi tôi mới được làm việc. Nhưng công việc của tôi rất là vất vả và nặng nhọc, phải làm việc trong đường hầm tăm tối, ẩm ướt và trơn trợt. Cho nên, bây giờ tôi không còn khả năng để phục vụ nữa, tôi xin được về hưu".

Các bộ phận khác nghe thế rất tức giận liền đập bàn nói: "Ai! Ai! Có ngon thì ngóc đầu đứng dậy nói lớn xem nào? Làm việc sau 20 năm mà bây giờ đòi về hưu? Thế nà thế lào ???" Giọng nói yếu ớt ấy lại vang lên: "Xin lỗi các anh, nếu em có thể ngóc lên được thì em xin về hưu để làm gì!"

Trang chủ > Thư giãn

Hồi tưởng về những chuyện buồn trong Bệnh Viện (tập 1)

Hồi tưởng về những chuyện buồn trong Bệnh Viện (tập 1)

Thư Canada

Thân gởi các bạn.Nghe của người mà không nói đến ta thì cũng không fair phải không các bạn?
Có lẽ các bạn cũng gặp không ít những hoàn cảnh tương tự như bài viết của tôi gởi theo đây, những câu chuyện thương tâm nầy có khi còn ít thương tâm hơn những câu chuyện của các bạn.
Đây là những chuyện tôi đã gặp, đã ra tay ở một mức độ nhỏ và đôi khi cũng chùn bước ở những việc lớn hơn và có khi bị phán cho một câu " đó không phải trách nhiệm của tôi".
Những ngày đầu đặt chân đến Canada, khi đi cùng em tôi đi trên đường phố, thấy có người trượt té, tôi định chạy đến đỡ dậy thì em tôi kéo tôi lại và hỏi tôi: Ông định làm gì đó ? Tôi trả lời đến giúp người, em tôi nói đừng có ẩu tả! họ không có ai để kiện, sẽ co thể níu mình để kiện mình và vu cáo mình xô họ té! và mình chưa có bằng cấp cứu nên nếu làm đúng hay không cũng có thể bị bóp méo để Claim tiền bảo hiểm, hoặc bị phạt. Ngược lại, nếu mình có bằng cấp về y tế, đi ngang thấy người bị nạn, mà mình chỉ đứng xem, nếu cảnh sát hỏi giấy tờ để mời mình làm nhân chứng, mà thấy mình là bác sĩ, nha sĩ có thể sẽ kết tội từ chối cứu người bị nạn. Làm gì cũng có thể bị kết tội hết nên lòng người hầu hết trở nên dửng dưng và có máu "lạnh".
Những câu chuyện tôi kể ra, những người có tên rõ ràng thì hoặc họ có thái độ tốt và đã qua đời. Còn những người có hành vi xấu thì tôi không nêu tên ra. Nếu họ biết được, sẽ giúp họ tránh khỏi những kiêu căng tự phụ gây chết người trong đời hành nghề của họ, mong là họ biết sửa tính nết và nếu là bác sĩ thì phải thận trọng trong khi hành nghề mới thành công và "thành người". Nếu không, cho dầu họ có giàu có bao nhiêu đi nữa cũng chỉ là: xứng với câu: "Xu hào đủng đỉnh Mán ngồi xe" mà tiền nhân đã nói.
Tôi có anh bạn là bác sĩ qua đây đã lâu, rủi thay anh đậu thi viết rồi, nhưng không có chỗ thực tập, anh đành học qua ngành điện toán, hay tâm sự với tôi và nghe những chuyện tôi kể cho anh ấy cách nay vài năm, anh nói tôi nên viết lại kẻo có ngày sẽ quên hết.
Có nhiều người viết nhật ký, hồi ký nhưng tôi tự thấy mình chưa làm được gì đáng kể thì viết lại làm gì. Nhưng mấy hôm nay nhận được những bài viết về sự tắc trách ở những con người khác nhau, ở những thời điểm khác nhau và ở dưới những chế độ khác nhau và giàu nghèo khác nhau. Nguyên nhân khác nhau nhưng bản chất của hậu quả thì giống nhau đó là bệnh nhân hay nạn nhân bị thiệt mạng, mà kẻ xấu vẫn không chừa, vẫn phây phây và thoát khỏi lưới trời!Nên mượn diễn đàn của những người bạn cùng chiến tuyến đã và đang chiến đấu với bệnh tật để cứu bệnh nhân và có khi chính bản thân, để tìm kiếm nguồn an ủi và nguồn lực cổ vũ lẫn nhau trong những ngày còn lại của "kiếp người" và mong giữ được phong thái lạc quan, yêu đời và vui sống. Vẫn còn được ca hát bên nhau như những lần hội ngộ thời trai trẻ.
Thân chúc các bạn vui khoẻ.
Thân ái.
Tri

Hồi tưởng về những chuyện buồn trong Bệnh Viện. (tập 1)

Nguyễn Tăng Tri, D.D.S. Canada.
Nguyên trưởng Khoa Nhổ Răng và Tiểu Phẫu Thuật,Viện Răng Hàm mặt Việt Nam.(1981-1988).

Khi tôi làm việc tại bệnh viện Đồng Nai, tôi có 1 một người bệnh nhân là một sĩ quan ngành công an trẻ đã được tôi mổ răng khôn hàm dưới nằm ngang gây pericoronitis mặt sưng lớn không há miệng được, sốt cao và mủ có khuynh hướng lan tràn xuống sàn miệng,nguy cơ nhiễm trùng huyết rất lớn… Sau khi được điều trị và lành thương anh rất vui vẻ đến mời tôi đi ăn sáng tại căng tin bệnh viện, trước khi ra về anh nói mời tôi: “ Khi nào rảnh mời anh đến Ty công an Đồng Nai chơi !”. Tôi trả lời anh ta: "Chơi chỗ nào thì chơi , chứ tôi không dám đến chỗ công an chơi đâu!”. Sau đó tôi “trả lễ” tiếp :“Khi nào anh rảnh thì đến đây chơi?”. Anh ta đáp lại : “Thôi thôi! Tôi cũng không dám đến bệnh viện để chơi đâu!”. Cả 2 đều bật cười vì ý nghĩa của các lời đối đáp đó, và có lẽ anh ta cũng sẽ nhớ mãi! Đây là những câu nói lịch sự xã giao nhưng ngẫm nghĩ lại rất đáng để cho tôi và các bạn suy nghĩ thêm về những khía cạnh tâm lý và những lời lẽ trong khi giao tiếp giữa bệnh nhân và thầy thuốc.

Ngày nay, chúng ta gọi nơi cấp cứu và chữa bệnh là bệnh viện, nhưng tôi còn nhớ thế hệ trước chúng ta gọi là “nhà thương”. Chữ “thương” ở đây đã được những nhà báo lúc đó biến hóa ý nghĩa để phê phán và châm biếm những hành vi hoặc thái độ và cách đối xử của bệnh viện đối với bệnh nhân. Chữ thương nầy được hiểu nghĩa ngược lại với chữ “ghét”, chứ không phải ý nghĩa là thương tích. Những câu chuyện ngắn sau đây có khi cực ngắn và rất khách quan đối với tôi nhưng đã gieo vào lòng tôi những nỗi buồn man mác và vô tận…

1/ Tôi có một người cán sự nha khoa phụ tá phẫu thuật của khoa Nhổ răng và Tiểu Phẫu Thuật/Viện RHM TW. Chú ruột của cô ta bị sa ruột bẹn bẩm sinh, đã được mổ tại Khoa Ngoại Tổng Quát Bệnh viện Chợ Rẫy và đang được tập đi dể chống dính ruột, và chuẩn bị cắt chỉ…Bỗng nhiên chết! Lý do: bị anaphylactic shock do chích penicillin bởi “y lệnh” của một sinh viên nội trú của đại học Y. bất chấp y lệnh của BS trưởng khoa là người đã mổ và không chỉ định dùng kháng sinh. Điểm quan trọng nhất là khi bệnh nhân nghe SV nội trú kia ra lệnh cho y tá chuẩn bị chích Penicillin, bệnh nhân đã la lên tôi bị dị ứng với Penicillin, nhưng SV kia đã quát lại BN là biết gì về thuốc mà cãi… Tôi đã hỏi cô cán sự của tôi có muốn kiện để đưa “ông đồ tể “ nầy vào tù và ra khỏi ngành Y không? Nhưng cô ta nói chuyện đã lỡ rồi, SV nọ cũng đâu lấy tiền bạc gì, và sợ bị “trả thù”!!!

2/ Chuyện tôi nghe: Có một BS Tai Mũi Họng (xin dấu tên), dắt một đám nữ SV của trường ĐH Y Khoa đi thực tập tại bệnh viện Chợ Rẫy. Có một cas vừa được gởi lên từ bệnh viện tỉnh, lý do: Mổ tonsillitis nhưng một bên chảy máu không cầm được, bệnh viện tuyến dưới phải kẹp động mạch cổ phía đó để cầm máu và gởi lên Bệnh viện Chợ Rẫy cấp cứu… Nhân viên khoa cấp cứu lập tức chuyển BN lên phòng mổ lớn ở lầu 1, vào thang máy, BS “giảng viên” kia hỏi các cô nữ SV đã có bao giờ thấy một cas chảy máu trầm trọng do mổ amygdale chưa? Các nữ SV nhao nhao “Dạ chưa ,dạ chưa!”. Ông BS nọ nói để “thầy”mở kẹp cầm máu,các em sẽ thấy, và BS kia mở kẹp cầm máu, máu tuôn ra, ông ta cố kẹp lại nhưng run quá không kẹp lại được. Thang máy đến lầu 1, bệnh nhân ra khỏi thang máy thì chết…BS đó hiện nay đang quang cáo rùm beng tại VN về tài năng và còn muốn trấn danh thiên hạ tại nước ngoài…

3/ Một buổi trưa, khi đi ngang qua một nhóm người nhà bệnh nhân đang tụ tập bàn tán trước sân của Viện RHM. Tôi dừng lại xem va hỏi chuyện gì… Tôi thấy một bà già đang khóc, bên cạnh tường rào bệnh viện là một cái bếp dã chiến kê bằng 3 cục gạch lượm ỏ đâu đó. Bà lượm những lá cây khô để nấu cơm. Một nồi cơm nhỏ đang đổ và lá khô đang cháy dở vương vãi khắp nơi… Hỏi ra mới biết là Ban GĐ Viện mới ra lệnh cho nhân viên bảo vệ phải ngăn cấm người nhà bệnh nhân nấu ăn trong bệnh viện. Một nhân viên bảo vệ thấy bà già nọ nấu cơm bèn đến bảo bà ta dọn dẹp, bà già năn nỉ và chắp tay lạy cậu bảo vệ và nói: “Tôi lạy cậu, nồi cơm đang sôi và cạn nước, chín rồi tôi sẽ không dám nấu nữa”. Cậu bảo vệ đã đá tung nồi cơm của bà già…và đi ra phòng bảo vệ. Tôi đã giận run người, đến phòng bảo vệ, thộp cổ áo “tên” bảo vệ lôi ra sân, lôi hắn đến xin lỗi bà già, bồi thường cho bà ta tiền để mua cơm ăn và cơm thăm nuôi con của bà ta đang nằm tại trại bệnh nhân nội trú khoa Phẫu thật hàm mặt (trại 52). Nếu không, tôi sẽ đập cho vỡ mặt và đề nghị đuổi việc. Tôi đã hỏi cậu ta: “Nếu mẹ mầy ở quê lên, đi thăm nuôi em mầy ở một bệnh viện khác tại SG, nhân viên bảo vệ ở đó đối xử với mẹ mầy như vậy, mầy sẽ làm gì?” Cậu bảo vệ nín khe! Chính cậu bảo vệ nầy, trước đây, trong lần đầu tiên khi tôi mới đến Viện RHM để nhận nhiệm sở, khi tôi vừa chạy chiếc xe Lambrettite đến cổng bảo vệ, cậu ta đã quát lên: - Vào đến cổng mà còn để nổ máy? Tắt máy xe! - Tôi đáp: “Dạ, dạ… Tại tôi đang lấy chìa khóa công tắc máy xe cũ quá lỏng ra nên sợ rớt mất”. Cậu ta hối tôi tắt máy xe. Sau khi tắt máy xe và dựng xe. Cậu quát tiếp:- Đi đâu? Có chuyện gì? Giấy tờ đâu?- Dạ.Và tôi đã rút mấy giấy tờ được cuốn lại và bao bằng bọc ny lon đưa cho cậu ta. Cậu ta mở ra xem các giấy tờ của tôi, sắc mặt chuyển từ đỏ ra xanh rồi trắng, run run nói :- BS để em dắt xe vào chỗ gởi cho, BS khỏi trả tiền gởi mà không môt tiếng xin lỗi những gì đã làm với tôi!- Tôi đáp lại: Khỏi cần.Tôi lái xe được thì dắt xe được. Sau nầy tôi đã “chiếu tướng” cậu bảo vệ nầy từ cách nói, tóc tai, ăn mặc, trở thành một bảo vệ hiền lành và lễ phép với tất cả mọi người đến Viện RHM.

4/ Tôi có một người bạn học cũ, người bạn nầy có đứa em gái có chồng ở Long Khánh. Người chồng đi xe gắn máy bị đụng xe, chấn thương hàm mặt và sọ não, xương mặt bị gãy Lefort 1. Do đó, Bệnh viện Long Khánh chuyển về Bệnh viện Chợ Rẫy. Các Khoa nội, ngoại TK, ngọai Tổng Quát, RHM đã hội chẩn… BN đang nằm ở trại Nội thần kinh, đã tỉnh táo và xác định bằng điện não đồ là không có máu tụ trong não. Các dấu hiệu sinh tồn tốt. Tôi được người nhà tìm gặp báo tin và tôi có đến thăm, nói chuyện với cậu ta…Hai hôm sau, người vợ hớt ha hớt hải chạy qua chỗ tôi báo tin chồng em chết rồi! Tôi hỏi tại sao? Cô ta trả lời là do có một ông BS trẻ bảo là các BS khác đã định bệnh sai! Và đây là phiên trực của cậu ta, cậu ta có quyền quyết định và đã đưa BN vào phòng mổ để chính cậu ta mổ để lấy máu tụ ra.(Ba của cậu ta lúc ấy đang là BS trưởng một khoa rất có thế lực tại bệnh viện nầy). Tôi hỏi vợ của BN muốn tôi giúp gì? Cô ta bảo giúp lấy xác đem về chôn, thế thôi!

5/ Một cô giáo tại Rạch Giá, góa phụ, có đứa con trai duy nhất 6 tuổi, bị viêm tủy xương hàm, do bệnh viện Rạch Giá chuyển lên tuyến trên là Viện Răng Hàm Mặt. BN không được nhập viện ở trại Phẫu Thuật Hàm Mặt mà điều trị ở tại Khoa Nhổ răng và Tiểu Phẫu thuật. Tôi là BS đã mổ cho em bé đó, cả em bé và người nhà phải thuê ghế bố trọ ở gần Viện để hàng ngày đến chỗ tôi thay băng… Sau hơn 1 tháng rưỡi điều trị, tôi đã viết toa thuốc cho BN dùng tiếp khi về đến quê nhà, mẹ của bệnh nhân sau đó đến gặp tôi khóc và nói:- Xin bác sĩ giúp tôi, cho tôi xin giấy chứng nhận có điều trị tại đây để trình cho chính quyền địa phương, vì tôi đã lên đây mà không xin phép tạm vắng. Nếu không, ở nhà chỉ còn có mẹ tôi, có thể họ cho rằng tôi vượt biên không được, nên viện cớ chữa bệnh cho con để che giấu tội…Tôi có thể mất việc và mất nhà!- Được , Tôi đã gọi cho ông trưởng phòng Y vụ để báo sự việc. Vì ông mới được quyền ký và đóng được con dấu tròn. Ông ta đồng ý. Sau khi nhân viên hành chánh đã đánh máy giấy chứng nhận (y chứng) theo nội dung tôi đã ghi nháp. Tôi bảo người mẹ đem xuống phòng Y vụ để ông trưởng phòng Y vụ ký tên một bên và đóng dấu. Lúc ấy có Nha sĩ Nguyễn Thị Tịnh ghé qua Khoa tôi (để bàn công việc cho Hội Nghị và triển lãm đón tiếp đoàn của Bộ Trưởng Y Tế Đặng Hồi Xuân sẽ vào thăm Viện RHM), chị Tịnh ra trường trước tôi nhiều năm, trước 30/4/75 chị là Chánh Sự Vụ Sở Nha Khoa của Bộ Y Tế VNCH. Một lát sau, người điều dưỡng (điều dưỡng trưởng thời VNCH, nhân viên lưu dụng làm việc tại phòng Y vụ) tất tả mang tờ giấy y chứng, vẻ mặt nghiêm trọng đến khoa tôi, quăng tờ giấy lên bàn (chưa ký tên và đóng dấu của ông trưởng phòng y vụ) và lớn tiếng với tôi là tôi làm như thế nầy là sai nguyên tắc hành chánh! Tôi im lặng, bà ta tất tả bỏ đi. Một lát sau, người mẹ kia lên tìm tôi nước mắt đoanh tròng năn nỉ tôi cố giúp cho xong giấy tờ. Tôi bảo bà hãy ra ngoài ngồi chờ, chị Tịnh (cũng là nhân viên lưu dụng) đã lắc đầu nói với tôi là không thể chấp nhận thái độ của một y tá nói năng với BS như vậy, và hỏi tôi sẽ làm gì? Tôi đã tức tốc xuống phòng Phó Viện trưởng, vừa lúc BS GS Nguyễn Văn Thủ. Viện trưởng vừa đi công tác về. Tôi trình bày sự việc và yêu cầu giải quyết, nếu Ban lãnh đạo không giải quyết tôi sẽ từ chức và nghỉ việc hoặc Viện phải chuyển tôi đi nơi khác. Ông trưởng phòng Y vụ và “mụ” nhân viên đó đã bị “dũa” mộ trận “te tua”…Phải xin lỗi bệnh nhân và mẹ bệnh nhân. Ngày nay sống và làm việc ở Canada, một đất nước giàu có và phương tiện điều trị hiện đại không phải là không có những chuyện tương tự như trên xảy ra. Mà gần đây đã có nhiều cuộc điều tra đã tiết lộ những chuyện khủng khiếp như mua bán nội tạng, thậm chí có một cặp vợ chồng không hiểu vì muốn nổi tiếng hay không muốn nuôi con vì ngại khó khăn và không đủ tiền để thỏa mãn cho họ đã tự ý thương thuyết với một cặp vợ chồng khác có con cùng tuổi bị bệnh tim để ký giấy cam kết hiến tim của con mình, lôi cuốn giới truyền thông phỏng vấn “nhặng xị” trên đài truyền hinh và báo chí để “đánh bóng” tên tuổi (không biết với mục đích gì).

Tôi cũng đã được những bệnh nhân của tôi kể về những nỗi buồn khổ của họ khi chứng kiến một số hoàn cảnh mà họ phải chấp nhận đau thương mà đành ngậm đắng nuốt cay cho qua những tháng ngày còn lại… Thêm vào đó, người dân có phương tiện internet để tìm hiểu về các phương thức và thuốc điều trị, mà hiện nay có quá nhiều những bài viết do những người chưa từng học y bao giờ, đã lượm lặt những bài viết “lá cải” hoặc những quảng cáo, rồi chuyển đi đến các bạn bè nhằm chứng tỏ họ đã “lột xác” và đã trở thành “trí thức”, đại trí thức trong ngành y khoa!!! Những bài viết không có ghi tài liệu tham khảo, thậm chí những tài liệu chưa được báo cáo ở những cuộc hội thảo hội nghị khoa học bao giờ! Lại còn có thêm những bài báo nói về những hiện tượng siêu nhiên và những “siêu nhân” có thể chữa được tất cả các bệnh chỉ bằng một phương pháp duy nhất như cào, vuốt như…giống như ảo thuật.

Để kết thúc tập 1, tôi có những quan sát sau: Bệnh nhân như người sắp chết đuối sẽ tin bất kỳ những ai “chịu khó" ngồi nghe họ nói dài, mà người nghe là những người có tài khôn vặt, làm “cò”, hành nghề “quảng cáo ” để ăn tiền đăng quảng cáo, hoặc huê hồng. Ngược lại, cũng có người khỏe mạnh hoàn toàn lại muốn bán nội tạng hoặc một phần cơ thể để cứu gia đình khỏi túng thiếu. Bán máu chẳng hạn… Tôi nghe được một trưòng hợp bán thận (thật ra là bán mạng) để cứu gia đình khỏi chết đói. Chuyện xảy ra tại Trung Hoa lục địa, đã có một cô gái tình nguyện hiến cả 2 quả thận với giá 20 nghìn đôla cho một người VN bị hư cả 2 trái thận. Tất cả chi phí hết 50 nghìn đô. Người nhận thận đã thấy như vậy là tội lỗi nên đã cùng chồng yêu cầu chỉ muốn ghép một trái thận. Nhưng tổ chức phòng mổ cấy ghép tại 1 bệnh viện ở TH (BS là người da trắng, bệnh viện là người TH) không chịu vì như vậy sẽ hụt sở hụi của họ. Nên cuối cùng người nhận thận đành phải chấp nhận. Hòm đã được chuẩn bị sẵn, bệnh viện lo việc tống táng sau đó vì BN đâu có tiền. Cas mổ đã được thực hiện hoàn chỉnh. Bệnh nhân được cấy ghép 2 trái thận và còn sống đến nay tại Toronto, chồng của bệnh nhân nầy là bạn thân của một bệnh nhân của tôi đã kể cho tôi nghe rằng, bệnh nhân dù sống bình thường nhưng tâm trạng rất bất ổn, thường hay gặp ác mộng và mặc cảm tội lỗi không khác gì là kẻ giết người và nay đã gần như điên loạn. Tôi tự hỏi có phải bệnh viện ấy chỉ cấy ghép 2 trái thận của người hiến cho người nhận thôi hay còn mổ cấy ghép giác mạc, tim,gan, phổi ,ruột …cho bệnh nhân khác đã lên kế hoạch mổ vì bệnh nhân đã ký “bán sỉ” cho bệnh viện thân xác của cô ấy? bệnh viện có quyền khai thác triệt để thân xác ấy, mổ ghép cho những bệnh nhân cần các bộ phận khác để có lời nhiều hơn? Vì KH Y học ngày nay tiến bộ, tất cả các bộ phận của cơ thể con người đều có thể cấy ghép giống như đồ part xe hơi, sản xuất hàng loạt nên hễ có tiền thì hư bô phận nào thay bộ phận ấy. Và đã có những bài báo nói đến tiến bộ khoa học thậm chí đến một ngày kia người máy hoặc computer sẽ thay thế bác sĩ để làm công tác khám bệnh và điều trị (thật không tưởng). Bệnh nhân sẽ tự chữa bệnh cho mình bằng cách sử dụng máy điện toán, máy điện toán sẽ thay thế con người! Và đến một ngày N nào đó có thể có một thanh niên sẽ cưới được một hoa hậu (mà không cần phải tán tỉnh như mô tả trong Ngày Xưa Hoàng Thị) trong đêm động phòng tất cả các bộ phận… đều được phơi bày là bằng silicon hoặc plastic…Bên trong là những dây điện và các bộ vi xử lý và các softwares , hardwares… Nếu BN không có tiền sắm máy nầy, có thể đến những clinic công cộng để thuê máy giống như những internet café hoặc những máy rút tiền tự động ở đâu cũng có. Mà bác sĩ có kinh nghiệm cũng có thể lầm, càng có kinh nghiệm thì càng già, càng dễ bị lầm, mắt kém thì thị lực sút giảm, mức độ nhầm lẫn sẽ tăng lên,”trông gà hóa cút!”, có đúng không các bạn?
Toronto, 03/11/2011.
Trang chủ > Chuyện ngành y tế

Một vài nhận xét về ngành y tế Mỹ

Một vài nhận xét về ngành y tế Mỹ
(trích đoạn của một bài đăng trên một website vào ngày thứ tư 26/10/2011)

****
Dưới đây là nội dung thư của ông Nguyễn Minh Châu, cựu trung tá Thủy Quân Lục Chiến và là nguyên quận trưởng quận Dĩ An, Biên Hoà viêt về một kinh nghiệm anh có gần đây với bác sĩ Mỹ ở một bệnh viện Mỹ ở El Camino, California.

Kính quý vị,
Đây là câu chuyện xảy ra tại Bịnh Viện El Camino của Mỹ. Ngày 9 tháng Oct 2011, tôi được cựu ĐT Vũ Văn Lộc GĐ /IRCC tổ chức ĐNH Tình Ca Cho Em. Tôi được mời đến xem và nhận một hoa Hồng về Dâng lên bàn thờ vợ tôi. Chẳng may tôi bị té bể đầu và xuất huyết não, sau khi làm Head Scan tôi phải nằm BV 6 ngày để theo dõi. Ngày sau hết chảy máu. Sau 2 lần nữa Scan trước khi xuất viện, BS cho biết kết quả stable. Thứ Sáu tuần sau làm Scan đầu lại cho an toàn. Trong thời gian về Belmont tôi có vào Net để biết thêm tình trạng Head injury của tôi và tự theo dõi. Tôi chẳng thấy Incidents gì xảy ra và vẫn email hằng ngày cho quý vị.Nhưng Scan lần thứ 4 nầy, Neurologist lại nói não của tôi sưng thêm và rỉ máu. Ông ấy yêu cầu tôi phải chịu mổ đầu, nhưng tôi quyết định không mổ và yêu cầu Chief of Neurology duyệt film lại, vì theo tôi tự thấy chẳng có chóng mặt, nhức đầu hay Nausea gì hết và ăn ngủ bình thường tại sao phải mổ?. Sau nửa giờ, ông BS mổ đầu cho tôi biết là Sorry of wrong informations, nên không có mổ. Kính quý vị, BS là thầy trị bịnh, còn người nhận định bịnh và suy xét để quyết định chính là bịnh nhân. Nếu bịnh nhân không biết gì hết mà để BV toàn quyền, có thể tai hại vô cùng.
Kính.
Nguyễn Minh Châu
****
Còn đây là một đoạn trong bài viết của BS Vi Sơn:
Theo cơ quan Food and Drug Administration thống kê, thì ở Mỹ, mỗi ngày có một người chết (oan) vì sai lầm trong ngành y tế ở Mỹ. Đây là sự thâu nhỏ của một con số đáng xấu hổ (what a shame for such an understatement) của cơ quan FDA mà tôi cho là một trong những cơ quan bất tài và mâu thuẫn nhất trong chính phủ Mỹ. Họ nhiều khi chỉ trong thời gian một năm có thể đổi ngược quyết định 180 độ. Tuy vậy, họ cũng phải thừa nhận là trên nước Mỹ, hàng năm có 1 triệu ba trăm ngàn (1,300,000) ngàn người dân Mỹ bị tổn thương bởi lỗi lầm của BS/Bệnh viện/ dược sĩ/dược phòng. Về con số tử vong do các thực thể vừa kể gây, không phải chỉ có mỗi ngày một người bị chết vì lỗi lầm y tế, màthực ra mỗi năm có tới 7 trăm tám mươi ngàn (780,000) người Mỹ bị chết do lỗi lầm y tế gây ra. Cần biết, số người Mỹ tử nạn trong tai nạn xe cộ ở Mỹ chỉ độ 45,000 người một năm nghĩa là 1 phần 17 (1/17) cuả con số trên đây. Có người đã gọi cái thảm trạng này là "the American unspoken holocaust".Tôi dám mạnh miệng nói sự thật mà không sợ bị gán cho là có ác cảm với ngành y-tế Mỹ vì chính tôi là một thành viên của ngành này. Cần nói ngay là thực sự ra, mặc dầu những thiếu sót, xấu xa trong ngành y tế Mỹ, ngành này vẫn là ngành đứng đầu thế giới về mức độ tân tiến và hữu hiệu. Tuy nhiên, vẫn cần nói cái mặt trái của nó vì có sống trong chăn, thì mới biết chăn có rận.Nói như vậy có mâu thuẫn không? Am I speaking from both corners of my mouth?. Dạ thưa không. Chúng ta phải nhớ là không có nước nào đoạt được nhiều giải Nobel Prize về y-tế như nước Mỹ. Nói về số khoảng 1% giới khoa học gia và nghiên cứu, kể cả y-tế, ở Mỹ thì họ thuộc thành phần lỗi lạc hàng đầu thế giới khó ai bì kịp. Tuy nhiên, giới chuyênmôn nghành y tế còn lại thì thật đa dạng. Một số khoảng 40 % thuộc loại giỏi, 20 % thuộc loại khá. Tôi nói không sợ nói ngoa là phần 30 % còn lại thuộc loại tầm thường tới hoàn toàn bất tài. Họ không thuộc bài vở, định bệnh nhờ phần lớn vào thử nghiệm và trang bị tối tân. Lại thêm một vấn đề nữa của giới bác sĩ Mỹ là trịch thượng (arrogant), không có nhiệt tình (compassion) với bệnh nhân, mà chỉ quan tâm làm càng nhiều tiền càng tốt. Có một anh bác sĩ về tim ở đây chỉ hai ba năm hành nghề đã kiếm cả chục triệu. Bạn hỏi sao mà dữ vậy? Cho bạn một ví dụ, như bác sĩ sau đây: thân chủ nào mới tới (trong đó có tôi), anh khám qua loa, rồi nói là phải làm cath (soi tim). Một ngày anh làm từ 2 tới 4 cái, mỗi cái anh tính 4000 dollars (cho riêng anh, không kể tiền bệnh viện). Trung bình chỉ heart cath thôi anh đã kiếm 12 tới 16 ngàn dollars một ngày (dĩ nhiên tôi từ chối không làm cath với anh ta). Một năm chỉ cath không anh ta đã kiếm trên 3 triệu rưỡi. Tôi đã nói thẳng vào mặt tay này khi anh ta lên tiếng dạy đời với tôi là tôi "sai lầm" khi tôi không chịu làm cath với anh ta: "I am not interested in doing anything with a damn money grabber like you!".Nói một chuyện thật xảy ra cho người bạn đường yêu mến của tôi. Bạn biết cách đây hơn 6 năm, Lucie bị breast cancer. Tôi mang cô ấy tới một bác sĩ chuyên về ung thư (oncologist). Sau khi định bệnh ung thư được xác nhận và đã giải phẫu bởi một surgeon, bạn tôi, Lucie đến cùng tôi gặp bác sĩ này để làm chemotherapy. Anh ta nói phủ đầu với tôingay là anh biết tôi là bác sĩ nhưng anh không muốn bàn nhiều vì anh là bác sĩ chuyên môn ngành này và tôi là bác sĩ thần kinh nên chẳng biết gì. Tôi nóng máu hết sức, chẳng cần lịch sự gì cả, bèn nói với anh ta: Excuse me, Dr P., Let's cut out this BS (bullsh..). This lady is not a simple patient. SHE IS MY WIFE, AND I WILL HAVE THE LAST SAY ABOUT HOW HER TREAMENT IS GOING TO BE CONDUCTED. Dĩ nhiên sau cùng anh ta đã đồng ý hoàn toàn với treatment protocol mà tôi đưa ra (he made 100,000 dollars out of this treatment). Hơn một năm sau điều trị và thường thì Lucie tái khám 3 tháng một lần, cũng cái anh chàng này đã order full body bone scan cho Lucie. Sau đó, anh ta gọi vợ chồng tôi lại loan báo là dựa vào bone scan thì bà xã tôi đã bị cancer trở lại. Tôi bực quá nói thẳng vào mặt anh ta (anh chàng này sau này không dám cãi tôi, sau khi biết tôi là giáo sư của nhiều đại học ở Texas và đã là giám đốc của tất cả 4 bệnh viện thần kinh trong vùng) là làm gì có cái việc định bệnh cancer relapse chỉ dựa vào bone scan. Anh ta nhất định là Lucie phải điều trị ngay bằng Hevastin, một phương thuốc được quảng cáo rầm rộ về mức độ công hiệu (debatable) cho breast cancer, nhưng có điều chắc là có thể gây tử vong bất ngờ.Tôi không chấp nhận lời đề nghị của anh bác sĩ P. này mà đưa bà xã tôi đi Harrington Cancer Center. Sau mọi thử nghiệm cần thiết nó kết luận là Lucie không hề bị cancer relapse. Và dĩ nhiên là kết luận đó đúng vì Lucie vẫn còn ở với tôi cho tới ngày nay để làm bà xếp oai hùng của tôi. (Anh chàng bác sĩ này sau này không biết bị ai khiếu nại mà bị Board restrict license, không cho làm oncology (điều trị ung thư) nữa.Một việc nhỏ nữa. Tôi có một bệnh nhân bị Panic disorder khám tôi định kỳ từ 20 năm nay. Gần đây anh càng ngày càng khó thở. Anh cho tôi xem kết quả chụp phổi (nhiều procedures) và nói với tôi là anh đã đi nhiều bác sĩ và không ai giải thích được tại sao anh lại có vết nám (hilar mass) trong phổi và increased density on the lungs X-rays. Anh ta đến tôi nói là tuy biết tôi là bác sĩ thần kinh, nhưng ở đây nhiều người biết tôi có kiến thức nhiều về nội khoa nên muốn xin ý kiến của tôi. Tôi nhận ra là anh ta trên hình phổi có signs of interstitial infiltration/pneumonia và có một hilar mass. Tôi nói với anh ta là anh nên đi trở lại bác sĩ phổi của anh ta (a certain doctor named Polk) nói là tôi nghi anh ta bị fungal infection và signs of idiopathic pulmonary fibrosis. Anh ta trở lại nói với BS Polk lời gợi ý của tôi. Ông này bèn phán một câu xanh rờn đầy miệt thị: "I do not take advice from psychiatrists". Bệnh nhân của tôi trở lại báo cáo với tôi lời ông Polk. Tôi bực quá (cái tính nóng tưởng đã chừa, nhưng chưa dứt hẳn) tôi nói với anh ta: "It does not take a rocket scientist to figure it out. If he cannot, he better goes back to school". Và tôi giải thích cho anh là các thử nghiệm đã rule out cancer, TB test của anh negative. Ngoài ra, cái dạng opacity không giống một remnant của primo-infection. Anh có triệu chứng của interstitial infiltration. Dựa vào đó mà nói thì Amarillo ở vùng nông nghiệp nên khả năng bị nấm Aspergillus candidus cao hơn. Nhưng vì anh làm nghề plumber nên hay phải vật lộn với cống rãnh nên tôi nghi hơn nhiều anh bị một loại nấm (fungus) hiếm nhưng thường thấy trong cống rãnh là Bradyrhizobium japonicum. Anh bệnh nhân của tôi trở lại nói với BS Polk. Ông ta vẫn ngoan cố không chấp nhận và nói rằng: "He did not know what this Dr Nguyen is talking about). Anh bệnh nhân đi sang clinic của trường đại học y khoa ở đây (chi nhánh của Texas Tech University, nơi tôi từng là giáo sư) cũng chẳng ai biết cái anh chàng BS "khùng" Vi Sơn này nói gì. Sau cùng một BS chịu làm thử nghiệm và gởi cho pathology lab để kiểm chứng kết quả. Results là anh chàng này bị loại nấm Bradyrhizobium japonicum đúng như tôi đã tiên đoán. Anh này hỏi khắp nơi mới biết ở University of Texas, Medical Branch ở Galveston, nơi chị BS Hoàng Kim Khánh làm, có một BS nổi tiếng chuyên về bệnh phổi (pulmonologist). Anh tới khám ông ta. Ông này sau khi làm nhiều thử nghiệm cũng xác nhận là anh bệnh nhân bị nấm Bradyrhizobium japonicum và idiopathic pulmonary fibrosis.Tôi viết dài dòng ở trên để xác nhận là có nhiều BS Mỹ rất dốt hoặc quyết định bị hướng dẫn bởi sự tham lam (greed). Mình nghe nó đề nghị cái gì có vẻ trái tai thì luôn luôn kiếm second/third opinion. Vì trong giới y tế Mỹ cũng có nhiều lang băm hay crooks lắm. Với tư cách một cựu giáo sư đại học y khoa Mỹ, tôi đóng góp ý kiến để cảnh giác thân hữu vì đây không phải là một lời bàn tầm phào để nói xấu một tầng lớp nghề nghiệp nào.BS Vi Sơn
(Cảm ơn bạn Nguyễn Tăng Tri chuyển tới)
***
O dau co long tham lam thi o do co nhung chi dinh khong can thiet. O dau cung co nguoi tot va ke xau. Do la cuoc song thuong ngay. Khong nen than thanh hoa, luon luon lay second opinion neu minh nghi ngo. Toi rat dong y bai nay (Ý kiến của bạn Võ Ngọc Luyện)
***
O nuoc My ai muon noi cu noi, ke ca noi bay. Bai viet co gia tri phai dua ra nhung bang chung cu the chu khong phai noi bang quo. Lesion trong phoi phai lam biopsy va thay ket qua khong nen doan lung tung nhu ong psychiatrist. Chung ta nen than trong dang nhung ban tin thieu chinh xac. (Ý kiến của một bác sĩ nội khoa ở California).
****Mỗi bài viết đều mang tính chủ quan. Người đọc nào cũng đều có nhận xét riêng.Bác sĩ tâm thần nào cũng phải qua quá trình học y khoa tổng quát. Tuy luật pháp không cho bác sĩ tâm thần điều trị bệnh thuộc chuyên khoa khác, nhưng với hiểu biết về y khoa tổng quát của mình ông ta có thể nêu ý kiến. Khi thấy triệu chứng trên phim ta kết hợp với triệu chứng lâm sàng và dữ liệu dịch tễ học, rồi "đoán" ra những chẩn đoán phân biệt (different diagnosis) rồi mới có hướng đi tiếp được chứ. Có những trường hợp không cần biopsy cũng chẩn đoán được). (Ý kiến của Võ Khôi Bửu).
Trang chủ > Chuyện ngành y tế

Law of the Garbage Truck (quy luật của xe rác).

Law of the Garbage Truck (Quy luật của xe rác)

Một hôm tôi nhảy vào một chiếc taxi để ra phi trường. Đang chạy đúng làn bỗng từ bãi đậu xe phía trước một chiếc xe nhà màu đen phóng ra. Người lái taxi thắng kêu một tiếng két và tránh không va chạm xe kia trong đường tơ kẻ tóc! Người lái xe kia ngoái đầu mắng chúng tôi. Người lái taxi chỉ cười vẫy chào lại. Tôi thấy anh thật là tử tế. Thế nên tôi hỏi" Sao anh hiền vậy? Anh kia suýt tông hư xe anh và mình có lẽ đã phải nhập viện!" Bấy giờ anh lái taxi dạy tôi bài học này, tôi gọi nó là 'The Law of the Garbage Truck.' Anh giải thích rằng nhiều người cứ như là xe rác vậy. Họ chạy vòng quanh mang theo đầy rác, đầy bực dọc, đầy nóng giận và chán chường. Vì rác của họ đầy ắp, họ cần nơi đổ rác và đôi khi họ trút lên bạn. Đừng mang nó vào mình. Chỉ cần mỉm cười, vẫy chào, chúc điều tốt lành rồi ta cứ đi tiếp. Đừng thèm lấy rác đó rồi mang rải cho người khác nơi làm việc, nơi dọc đường hay mang về nhà. Người thành đạt quyết không để cho mấy xe chở rác làm hỏng ngày của mình. Cuộc đời quá ngắn để mà cứ sống trong hối tiếc, vậy nên ...Hãy yêu thương người cư xử tốt với mình và cầu nguyện cho ai xử tệ. Cuộc sống này ta tạo nên nó chỉ mười phần trăm (10%) còn chín mươi phần trăm (90%) là tùy thuộc cách ta tiếp nhận nó !

Chúc một ngày không có rác !
(Sưu tầm)(Cảm ơn bạn Nguyễn Xuân Bích Huyên chuyển tới)

Trang chủ > Vui sống

Thứ Hai, 24 tháng 10, 2011

Câu chuyện về một người điên (bài của Nguyễn Tăng Tri)

Chuyến về thăm Đà Nẵng của tôi tháng 4 năm 2011 mới đây trở nên sôi động trong sinh hoạt với đám bạn học thời trung học của tôi khi tôi tìm ra địa chỉ và đến thăm một bạn học cũ là Nguyễn Ngọc Anh, cựu học sinh trường TH Kỹ Thuật Đà Nẵng(từ năm 1965-1970), cựu Sinh Viên năm thứ 3 trường Quốc Gia Kỹ Sư Công nghệ NK (1971-1973).
Tôi đã có dịp về thăm Đà nẵng 7 lần từ năm 1976 đến nay, và thăm trường cũ được 4 lần nhưng lần nầy mới tìm ra được Nguyễn Ngọc Anh.
Ngày 5/4/2011,Trần Viết Mỹ (cũng là bạn cùng lớp với tôi và N.A) hẹn gặp tôi ăn điểm tâm, sau đó Mỹ phải về nhà thăm ba của Mỹ, tôi hỏi Mỹ còn nhớ địa chỉ của Ngọc Anh không? Mỹ không nhớ nhưng chở tôi đến khu vực nhà cũ của gia đình N.A.
Sau khi đã hỏi 3,4 người đang làm việc ở các cửa hàng gần đó, không ai biết. Cuối cùng có người chỉ một căn nhà bỏ trống phía trước. Tôi bấm chuông thì gặp được Thường, một cựu SV Đại Học Khoa Học SG, học sau tôi và T.V. Mỹ 2 năm.
Thường cũng không biết địa chỉ của N.A nhưng rất nhiệt tình và hứa sẽ tìm kiếm và điện thoại cho tôi.
Hai hôm sau, Thưòng gọi cho tôi biết đã kiếm ra chỗ ở của N.A. và ngay sau đó đã chở tôi đến thăm N.A.
Đến nơi, tôi gặp Hoa, em gái N.A và mẹ Ngọc Anh. Bác gái đưa tôi lên gác nơi N.A ở (còn ba của N.A. đã qua đời lâu rồi).
Gặp lúc bị cúp điện, chỉ có ánh sáng lò mờ từ cầu thang hắt lên, N.A từ trong phòng nhảy ra, má N.A nói có bạn con từ Canada về thăm đây. N.A.
đưa tay khoát khoát xua đuổi tôi và nói li nhí không rõ tiếng.
Tôi hỏi N.A. nhiều lần: mầy còn nhớ tau là Nguyễn Tăng Tri, bạn học của mầy đây khong?…Nhưng N.A. vẫn khoát tay và xô tôi ra. Sau khi mắt tôi đã quen với ánh sáng mờ mờ, tôi quan sát chung quanh thì thấy các cửa sổ bị đóng kín, N.A. không nhận rõ tôi vì đã 32 năm không gặp lại, nhân dạng tôi đã đổi khác, và bất ngờ tôi ở xa về, có lẽ vì vậy N.A. từ chối gặp tôi, nhất là sau nhiều biến cố đã xảy ra cho N.A. kể từ “mùa hè đỏ lửa 1972”…
Câu chuyện tôi kể sau đây không nhằm mục đích phê phán ai cả mà chỉ muốn nêu ra để các bạn học cũ, các thầy cô và các bạn cùng thời suy gẫm về thân phận và số phận của một sinh viên thời chiến (mà có thể của nhiều bạn khác nữa!)…Và những gì chúng ta có thể làm được để cố gắng xoa dịu bớt nỗi đau khổ và mất mát của N.A. và gia đình bạn ấy.
…Cuối cùng thì N.A. không quyết liệt xua đuổi tôi mà dần dần dịu xuống, cái đẩy tay tôi ra nhẹ nhàng hơn và thều thào: đi xuống, đi xuống…
Tôi nói với N.A.: Tau đi xuống thì mầy có xuống không?
N.A. gật đầu : Ừ, đi xuống.
Tôi xuống cầu thang gác, N.A. bước xuống theo, ra đến cửa, hắn ngó lên trời, nhìn bên phải ra đầu hẻm, nhìn bên trái về phía trong con hẻm nhiều lần. Rồi nhìn đăm đăm tôi rất lâu.
Tôi thấy trước cửa nhà đối diện có 2 cái ghế bỏ trống bèn bảo N.A. qua đó ngồi nói chuyện. N.A. đứng một hồi lâu chừng 5 phút .Vẫn chưa chịu ngồi, tôi đến ôm N.A., nó để yên, nước mắt tôi trào ra khi nhìn thấy hình hài ốm o gầy mòn, râu không cạo, tóc không cắt, răng đã rụng gần hết, chỉ còn lại vài cái làm miệng móm sọm. Những người hàng xóm đang bán hàng ở đầu hẻm 27 Lý Thái Tổ nhìn tôi ngạc nhiên và tỏ vẻ ái ngại.
Tôi buông N.A ra và bước đến ghế ngồi rồi gọi N.A. đến ngồi, N.A. bước đến chuẩn bị ngồi vào ghế thì môt thanh niên dáng dấp to lớn từ ngoài đầu hẻm bước đến và mời vào nhà , thì ra đó là Trí, em ruột cuả N.A. Lúc xưa, Trí còn nhỏ nên không biết tôi mà chỉ nghe tên tôi.
Tôi ,Trí, N.A.và mẹ N.A. cùng vào nhà…Tôi đã gởi cho mẹ N.A. 100USD để gọi là chút quà cho N.A. vì nó từ chối đi ăn với tôi..
Tôi đã hỏi N.A. có nhận ra và còn nhớ tôi là ai không? N.A. trả lời: Mi là Nguyễn Tăng Tri chứ ai!
Tôi nhắc lại một kỷ niệm ngày xưa khi tôi và N.A. còn học SPCN ở ĐH Khoa Học SG năm 1970-1971:
Mầy còn nhớ tau với mầy dành đọc trước bộ sách truyện dịch 4 cuốn Chiến tranh và Hòa bình, lúc ấy mầy mua bộ sách đó, mầy đọc trước cuốn 1, rồi đưa tau mượn độc cuốn 1, mầy bắt đầu đọc qua cuốn thứ 2, nhưng mầy đọc chậm quá tau đòi đọc trước cuốn 2, hai thằng cãi nhau và cuối cùng bắt thăm để xem đứa nào đọc trước, mầy còn nhớ cuốn sách đó, tác giả là ai?
Thật bất ngờ, N.A. trả lời ngay: Của Léon Tolstoi chứ ai!
Tôi bảo N.A.: Bây giờ mình đi kiếm gì ăn sáng,(mặc dầu tôi đã ăn với chú của tôi rồi), hoặc là kiếm gì nhậu nghe?
Trong khi trò chuyện với Trí tôi đưọc biết có các bạn Trần Hữu Trung, Nguyễn Văn Thùy, Thái Mỹ Liên, Mai Rạng, Nguyễn A, Trương Quang Phước, Huỳnh Văn Quý, Huỳnh Trọng Từ, Phan Liễu vẫn nhắc đến Ngọc Anh và thỉnh thoảng ghé thăm. Tôi bảoTrí gọi điện thoại và mời các bạn đến thăm N.A. và kiếm quán nhậu với nhau và rủ N.A. ra khỏi nhà.
Khi đang chờ Trung, Liên và Thùy đến. (Các bạn khác bận về quê làm lễ Thanh Minh và giỗ gia tộc, Nguyễn A thì phải chăm sóc cho chị ruột của hắn bị tai nạn giao thông ở quê nên không về được). Tôi nhận được điện thoại từ BS Trần Thị Hiệp ở Biên Hòa, đang nói chuyện điện thoại tôi thấy N.A. ra khỏi cửa và đi vào sâu trong hẻm, sau đó đi về tay xách một túi nylon nhỏ màu đen, đến khi tôi trở vào nhà, Trí mới nói, anh Anh đi mua bia về đãi anh đó…
Trung, Thùy, Liên đến. Bạn bè nhắc lại nhiều kỷ niệm ngày xưa. N.A chỉ tham gia vài nhận xét về bạn bè, khi thì đồng ý, khi thì lắc đầu.Tiếng nói của N.A. bị khan, và cũng do mất nhiều răng nên phát âm không rõ, phải cố gắng lắm chúng tôi mới hiểu rõ ý của N.A.
Trước khi ra về các bạn đồng ý với đề nghị của tôi là sẽ gặp nhau một lần nữa ở một quán ăn có mời thêm các bạn khác và tôi đề nghị N.A. hớt tóc, cạo râu và Trí sẽ chở N.A đi dự.
Hai hôm sau, Trung chở tôi đến thăm Nguyễn Trương Khôi, vừa mới mổ để thông đông mạch cổ bị tắc nghẽn, sau đó qua nhà Huỳnh Văn Quý rồi đến nhà Trang (chơi bóng rổ rất hay trong đội bóng với Lý Lương, Lý Minh), tìm đến một quán nhậu do Trang đề nghị. Sau đó Trung gọi cho Trí, nhưng không được bèn chạy đến nhà Trí và cùng rước N.A. đến quán nhậu.
Ngọc Anh đến nơi với tóc đã cắt ngắn và râu đã cạo, áo bỏ vào quần rất chỉnh tề…Chào hỏi, bắt tay bạn bè và cũng cụng ly uống bia với bạn bè…
Sau đó, cũng có vài lần nữa hẹn N.A đi ăn sáng, trưa, tối ở các nơi khác nhau.
Thái Mỹ Liên tình nguyện sẽ đến thăm N.A. thường xuyên và tôi đề nghị
Trí sắm giá vẽ, bản vẽ và màu để mỗi cuối tuần hoặc có dịp lễ đưa N.A ra biển, đi chơi ỏ núi Sơn Chà hoặc các cảnh đẹp để N.A giải khuây bằng các bức họa, đồng thời chuẩn bị giấy bút để N.A viết, làm thơ vì N.A. cũng rất thích thơ văn…Các bạn và người nhà đừng bao giở nhắc đến chuyện buồn, mà chỉ nên nhắc đến chuyện vui trong quá khứ. Trí nên sơn lại chỗ ở của N.A bằng các màu sáng, tươi nhưng dịu mắt, trồng một số chậu kiểng và hoa tươi ở các cửa sổ. Ban ngày cửa sổ phải mở và trong nhà trang bị đèn néon để cho sáng sủa làm cho tinh thần N.A phấn khởi. Nếu có thể được thì có máy ảnh để N.A. chụp hình chơi (mục này thì N.A. lắc đầu bảo không cần thiết).
Ngọc Anh đã mất hết tuổi thanh xuân trong lúc tràn đầy nhựa sống, là nạn nhân của tư tưởng phong kiến của cha, ông đã can thiệp quá sâu và quá nhiều vào tương lai, việc học hành và sự nghiệp của người con trai trưởng. Và cũng là nạn nhân của chiến tranh và thời cuộc.
Tôi còn nhớ rất rõ N.A. học giỏi và chăm chỉ, cầu tiến, nhưng thời cuộc và chiến tranh đã đẩy N.A. vào vòng xoáy của chiến tranh, đã phải chịu nhiều tủi nhục của một lao công chiến trường, chịu sự đọa đày bởi lòng ganh tỵ của một số sĩ quan trong đơn vị khi biết được N.A. trốn quân dịch để học tiếp năm thứ 3 Kỹ sư công nghệ, mà không đi trình diện để đi Sĩ quan Thủ Đức, để bị đày đến ở Quảng Trị. Ngọc Anh đã chịu tủi nhục trong suốt thời gian từ mùa hè đỏ lửa cho đến ngày 29/3/1975. Đó là những tháng ngày mà nhân phẩm của N.A bị tổn thương nặng nề nhất, mà N.A. đã tâm sự với tôi vào cuối năm 1976 khi tôi về thăm Ngọc Anh tại ĐN,vào lúc đó N.A. đã nói với tôi là nó đã được giải phóng đúng nghĩa…
Tôi nhớ lại câu chuyện của N.A:
…Một buổi chiều chủ nhật vào mùa thu năm 1972, tôi đang chở N.A. bằng xe Vespa super 150cc của tôi đi trên đường Trần Hưng Đạo, hướng về phía Saigon để đến nhà sách Khai trí, đến gần ngã 3 Trần Hưng Đạo-Nguyễn Hữu Cảnh thì bị Cảnh sát Công lộ thổi còi chận xét giấy tờ xe và bằng lái xe, cùng với các giấy tờ khác như thẻ SV, giấy hoãn dịch, và phải có tờ khai văn bằng Tú tài 1, và còn đòi lược giải cá nhân nữa. Tôi đang trình đủ giấy tờ thì N.A. bỗng đi về phía trước và trình giấy cho một cảnh sát viên mặt còn non choẹt, tên cảnh sát nầy săm soi giấy hoãn dịch của N.A. (lúc đó tôi đã được viên cảnh sát già trả lại giấy tờ và tôi chờ N.A. được trả giấy tờ). Bất ngờ viên cảnh sát nhỏ tuổi nầy móc sổ tay và xem các ghi chép trong đó, rồi mang giấy hoãn dịch của N.A. đến trình viên cảnh sát già và nói hắn nghi ngờ giấy hoãn dịch giả.
Viên cảnh sát già nầy liền bảo phải đưa vào Nha cảnh sát Đô Thành ở đối diện, bên kia đường, tôi liền cự với ông cảnh sát nầy là bạn tôi có giấy tờ hợp lệ, tại sao lại bị giữ lại, ông này bảo tôi nếu sau khi sưu tra giấy tờ hợp lệ thì bạn của anh sẽ được thả ngay sau chừng 15, 20 phút, và nói thêm nếu anh không chờ được thì cứ đi về trước đi chứ không được cãi.
N.A. nói tôi đến nhà cậu của N.A trên đường Trần Khắc Chân để báo tin cho ba của N.A đang vào SG mua đồ còn ở đó. Tôi chạy như bay đến nhà đó gặp ba của N.A., ông liền mắng tôi là tại sao chở N.A đi chơi để đến nỗi cảnh sát xét giấy tờ. Tôi trả lời ông là cảnh sát có thể xét bất cứ lúc nào,và có khi xét nhà chứ đâu cần phải đi trên đường phố, và vào cuối tuần tôi và N.A. là sinh viên đều có quyền đi chơi.
Sau đó, tôi gặp các bạn của N.A. ở cùng chỗ trọ với N.A. và nhờ các bạn ấy đến nhà cậu của N.A. để hỏi thăm tin tức thì mới hay N.A. bi đưa lên Trung Tâm Nhập ngũ tại Quân trường Quang Trung, và bị đưa ngay ra Quảng Trị vì N.A. bị mắc tội trốn quân dịch và dùng giấy hoãn dịch gia cảnh giả, giấy thật nhưng không có hồ sơ gốc, N.A bị đưa đi làm lao công chiến trường… Ngọc Anh đã có học quân sự học đường vả lại đi làm lao công chiến trường, không cần học quân sự. Ở mặt trận, từ binh nhì trở lên đều là thượng cấp của N.A.
Tôi tưởng tượng với hình hài nhỏ bé của N.A lại phải khuân vác, tải đạn, quân trang, quân dụng và sự thiếu thốn tại mặt trận nên đã nhiều lần không ngăn được cảm xúc và nước mắt.
Năm 1975 ấy, N.A. đã nói với tôi nó đã được giải phóng một cách đúng nghĩa để trở về cuộc sống thường dân, chạy về Đà Nẵng, N.A. đã đi tìm việc làm, với chứng chỉ học trình đã học xong năm thứ 2 Kỹ sư Công nghệ, trường TH Tư thục Phan Thanh Giản ĐN đã nhận N.A vào dạy trung học đệ nhất cấp, môn toán.
Nhưng một hôm, bí thư chi đoàn của trường đã đưa N.A. ra trước cột cờ kiểm điểm về quá khứ, N.A. xấu hổ với học sinh và bỏ việc. Trở về nhà, ba của N.A. la mắng suốt ngày. Người yêu của N.A là em của một người bạn học cùng lớp, cô ta cũng là bạn thân của em gái N.A., gia đình cô ta đã dọn vào SG trước năm 75. Vì cuộc chiến năm 75 mất liên lạc với N.A. đã tìm đủ cách để ra ĐN thăm N.A. về ở chung phòng với em gái N.A. đã bị ba N.A. mắng là “cột tìm trâu”, “trắc nết, lăng loàn”…Cô ta uất ức bỏ về SG và không gặp lại N.A nữa…
…Tháng 11 năm 1979, tôi về thăm ĐN lần thứ 2 kể từ khi vào SG học đại học năm 1970. Tôi đến thăm N.A., lúc nầy rất tiều tụy, ốm đi nhiều, thần sắc thất thần, không được tỉnh táo, đối đáp không nhanh nhẹn, trả lời không mạch lạc…Trong lúc mọi người chung quanh đều e ngại và lo sợ cho tôi khi tôi tiếp xúc với N.A., tôi mượn xe Honda của người em họ, đến rủ N.A. đi ăn tối, chở N.A. đi vòng vòng phố xá, đường Bạch Đằng rồi về 1 ăn uống ở một quán cóc ở vườn hoa Diên Hồng, gần ki-ốt của gia đình các cô Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Chở N.A. về nhà, ngay tối hôm đó tôi gặp mẹ và em gái N.A. hỏi han về N.A. và được biết ba của N.A thường la rầy nó vì cho rằng quá khứ của N.A đã làm ngăn cản sự thăng tiến của ông trong lúc phấn đấu để làm chức phường trưởng. Ngọc Anh cãi lại và la hét, đập phá đồ đạc, ông già báo công an nhốt N.A vào phòng và cho phép đánh đập nếu N.A chống lại. Cho đến khi tôi về thăm thì đã để được tự do đôi chút. Mọi người chung quanh đều cho rằng N.A. đã điên thực sự…
Tôi bàn và đề nghị với má và em gái N.A là 2 người sẽ cùng đi với N.A. và tôi và có bạn tôi là Hồ Văn Lưu người Huế lớn lên ĐN, nay ở Biên Hòa đang cùng về ĐN với tôi để làm giấy tờ tùy thân để có thêm người có thể chế ngự nếu N.A. nổi cơn (Lưu đã chết cách nay 4 năm vì bệnh ung thư gan!), sẽ đi bằng xe lửa, để đưa N.A. vào BV Tâm thần Biên Hòa, nơi đó tôi có các bạn là bác sĩ sẽ giúp để có phòng riêng để chăm sóc và điều trị cho N.A. Má và em gái N.A. nhờ tôi nói giúp với ba của N.A để thuyết phục ông ấy đồng ý.
Tôi xuống lầu, gặp ông tại phòng khách và trình bày với ông về kế hoạch đã nói, tôi sẽ xin được giấy tờ chuyển viện vì tôi có thể nhờ chú họ tôi đang làm GĐ Bệnh Viện ĐN.
Nhưng…Ba của N.A. bảo tôi: “Cậu thương nó thì đưa nó đi cho khuất mắt tôi”. Tôi tức giận chỉ thẳng vào mặt ông và nói: “Ông là một người cha vô lương tâm và không có trách nhiệm, nó là con của ông chứ không phải con tôi. Thử hỏi,trên đường đi, nếu không có người trong gia đình, tôi lấy tư cách gì để can thiệp nếu nó nhảy tàu, gây gỗ hoặc gây ra chuyện gì với các hành khách khác trên tàu, và tôi đã giận dữ bỏ đi…
Từ ngày ấy, tôi không còn liên lạc với gia đình N.A.
Năm 2006, 2007, 2009, 2010 tôi có những chuyến thăm ĐN ngắn từ 2 đến 5 ngày, cũng có hỏi thăm bạn bè vê N.A. và gia đình hắn ra sao, nhưng không ai biết rõ đích xác địa chỉ, thêm vào đó phố phường đã đổi thay rất nhiều, tôi chỉ còn nhận ra được một số đường phố chính, nhưng không biết địa chỉ và trí nhớ của tôi cũng bị giới hạn bởi đã lâu không hề lưu ý tới.
Lần nầy,trở về với dự định thời gian dài hơn, tôi đã tìm lại được N.A. và đã tìm hiểu thêm tại sao N.A hóa cuồng hay điên dại? Tôi nghĩ, N.A. không mất trí hoặc điên loạn mà đã tự giam mình vào 4 bức tường của nơi cư trú, như thành lũy cuối cùng, “chui sâu vào thân xác lưu đày”, không còn hy vọng trở về cuộc sống bình thường, như “dã tràng” trong bản nhạc” Nha trang ngày về”.
Một N.A. đẹp trai, học giỏi, đầy mơ mộng ngày xưa nay là một ông già ở tuổi gần 60, đã mất 40 năm trong bóng tối cuộc đời và thời cuộc, một người bất hạnh nhất trong số các bạn bè cùng trang lứa.
Tuổi thanh xuân đã mất, còn dưới mắt hàng xóm láng giềng nửa thương, nửa sợ, xót xa cho N.A. với những cái nhìn e ngại khi thấy tôi tiếp xúc với người điên đã nói lên điều đó. Có lẽ các thành viên của gia đình cũng mang tâm trạng đó, chỉ có mẹ của N.A, khi đưa tôi lên gác để thăm N.A. và khi bị N.A. xua đuổi đã nấc lên tiếng nấc nghẹn ngào, mẹ N.A. chắc đã khóc rất nhiều rồi, tôi cũng ứa nước mắt theo, tôi đã đứng lì ra đó trong ánh sáng chập chờn của căn gác cho đến khi phản ứng của N.A yếu ớt dần dần, bỗng một ý tưởng lóe ra trong đầu tôi như một tia chớp, phải chăng N.A. tưởng tôi là công an đến bắt N.A đi theo yêu cầu của ba N.A., nó có biết là ba nó đã qua đời không? Phải chăng N.A. cố thủ vào căn gác như là một pháo đài cuối cùng của sự phòng vệ và nghi ngờ tất cả, từ khước tất cả sự chăm sóc và an ủi của mọi người chung quanh, Trí đã cho tôi biết là N.A tự nấu đồ ăn, tự đi mua thức ăn chứ không chấp nhận ăn bất cứ thức ăn do người khác mang đến mời.
Ý tưởng đó gợi lên trong trí tôi câu chuyện của một chiến binh Nhật Bản sống lẩn lút trong rừng sâu ở Phi Luật Tân từ khi Đệ nhị thế chiến chấm dứt, ông bị lạc với đơn vị cho đến 25 năm sau, thấy cảnh sát của Phi ngoài bìa rừng, ông đã bắn ra bằng cây súng đã lỗi thời trong đệ nhị thế chiến và chạy trốn sâu vào rừng, chỉ đến khi Đại sứ quán Nhật Bản được báo tin, đã tìm kiếm lại người đại úy chỉ huy trực tiếp của ông, đến bắt loa kêu đúng tên và nhắc lại số quân của ông, xưng đúng danh tánh người chỉ huy của ông, ông mới chịu ra đầu hàng…
Ở đây, trường hợp của N.A., do những biến cố của lịch sử và thời cuộc, mà một chàng trai thiếu tự tin vì đã bị nhiều tủi nhục, yếu đuối, không dám thoát ly khỏi hoàn cảnh của gia đình mà chỉ còn biết thúc thủ trong phòng riêng, mất hết liên lạc với bên ngoài, không còn ý niệm về không gian và thời gian, la hét nhiều làm tắt tiếng nên không ai hiểu được nỗi lòng…
Ngay cuối năm 1976, tôi không dám đề nghị N.A bỏ nhà vào SG vì tôi cũng chưa biết số phận mình ra sao. Năm 1979, tôi cũng không dám đưa đề nghị này vì những khó khăn của thời thiếu hụt lương thực.Tôi tiếc cho N.A một điều là năm 1971, nếu nó quyết định đừng bỏ 2 cuộc thi tuyển vào trường Đại Học Nha Khoa và Y Khoa thì nó đâu có bị mất 1 tuổi cộng thêm để được hoãn dịch, vì nó đã đậu SPCN trong số 346 SV đậu kỳ 1 năm đó. Năm đó là năm đầu tiên áp dụng chương trình đào tạo theo Mỹ, phải đậu SPCN của ĐH Khoa học mới được thi vào năm thứ 1 Y khoa (tuyển 250) hoặc Nha Khoa (tuyển 100, sau khi thi điêu khắc và vấn đáp loại 50 và tuyển 50). Không còn tuyển vào năm Dự bị Y Khoa và Dự bị Nha khoa từ tú tài hai mới lên.
Với tổng số thi đậu SPCN là 346, chỉ cần điểm cao hơn điểm của khoảng 100 người, chắc chắn xác suất đậu vào Y và Nha rất cao. Lại có cơ hội thi được cả 2 phân khoa vì ngày thi khác nhau mà những năm trước đó thì thi chung 1 ngày. Nhu vậy, kỳ thi SPCN đã vô hình chung là vòng loại. Sau này tôi mới biết là có sự bất hòa giữa 2 Hội Đồng Khoa của 2 trường Y(thân Pháp) và Nha (thân Mỹ) vì thi vào trường Nha chỉ có môn Anh văn mà không có Pháp văn, thi vào Nha các môn Lý Hóa, Sinh Vật chỉ có hệ số 1, mà môn Anh văn hệ số 2. Trong lúc thi vào trường ĐH Y các môn đều có hệ số 1 như nhau và thí sinh có thể chọn Anh văn hoặc Pháp văn. N.A. và tôi có sinh ngữ chính là Anh Văn.
Cái rủi cho N.A. là sự đầu tư của ba N.A quá nhiều để thi vào trường KS Công Nghệ, mà năm 1970 có 25 học sinh đỗ Tú tài Kỹ thuật đã không vào được vì đã bị cắt mất 25 chỗ trên 50 chỗ để tuyển 25 học sinh có tú tài 2 ban toán, chỉ tuyển 25 HS Kỹ thuật do nghị định của Bộ giáo dục. Và chỉ có năm 1970 mà thôi, năm 1971 tuyển trở lại 50 học sinh tú tài 2 kỹ thuật. Ngọc Anh thi đỗ thứ 2 vào Kỹ sư công nghệ năm 1971. Nhưng mùa hè đỏ lửa bị tổng động viên vì đã dư một tuổi dù đã đưọc cộng thêm 1 tuổi dành cho phân khoa thi tuyển, đáng lẽ N.A. thi Y hoặc Nha, có thể cũng sẽ đậu cả 2 phân khoa như tôi, được cộng thêm 1 tuổi hoãn dịch của năm SPCN, thì đã không bị động viên và không bị trở thành lao công chiến trường…
Cái rủi thứ 2 là cuộc chiến mùa hè đỏ lửa xảy ra lúc N.A. đang học, nếu ba N.A đừng chạy giấy tờ hoãn dịch giả, N.A nếu bị động viên cũng sẽ ở trong các ngành kỹ thuật như công binh, quân cụ, hoặc hải quân công xưởng hoặc căn cứ không quân về kỹ thuật như các bạn học sinh kỹ thuật khác, cơ hội trở lại trường kỹ sư cũng rất dễ sau nầy vì bị gọi đi lính chứ không phải tại thi lên lớp rớt.
Ý tưởng đó lóe lên, tôi nghĩ là liệu có thể đưa N.A. ra khỏi mê lộ của nó không nhưng tôi cứ thử, đâu mất mát gì.Tôi liền bảo N.A: - Tau xuống thì mầy có xuống không?N.A trả lời:- Ừ, thì xuống.
Sau đó thì câu chuyện diễn tiến như tôi đã viết ỏ trên. Ngọc Anh đã không điên loạn, mà chỉ do tự giam mình vào phòng tối, mất liên lạc với bên ngoài thời gian quá lâu. Không tin ai cả ngoài đứa em trai có vóc dáng to lớn, mạnh mẽ có thể che chở cho N.A. vì nó đã không tin rằng mẹ nó có thể che chở cho nó, như trong quá khứ đã xảy ra…các em khác cũng còn nhỏ không thể che chở cho N.A được. Chỉ có Trí nói thì N.A nghe.
Khi Trí đi làm thì N.A. đóng cửa, nghi ngờ và lo sợ bi tấn công, sợ ánh sáng bi chói mắt vì ở mãi trong tối, sợ bị đầu độc nên tự nấu ăn.
Mất ý niệm không gian và thời gian, la hét nhiều trước đây nên cổ họng bi viêm và mất giọng nói, từ đó phát âm không rõ ràng nên không ai hiểu được .
Trí cho tôi biết là trong suốt 40 năm qua, N.A. thường nhắc đến tên tôi ,Trí chỉ biết tên tôi mà chưa gặp tôi, hoặc lúc ấy Trí còn quá nhỏ, không nhớ rõ và vì tôi cũng chỉ đến nhà N.A có 2 lần vào năm 1976 và 1979. Trước khi về SG, để chuẩn bị trở lại Toronto. Tôi đã hẹn Trí và N.A. để gặp Nha Sĩ Cử ra trường sau tôi 16 năm, Cử là con rể của cô Nguyễn Thị Trai dạy tôi môn Vạn vật những năm học Đệ nhất cấp ở trường KT ĐN. Và tôi đề nghị Cử sẽ chăm sóc và làm răng giả cho N.A. Sau đó, tôi gởi cho Trí 100 USD ( làm răng giả ở VN rất rẻ) Trí không chịu nhận mà nói để em lo được, thì N.A nói: Anh Tri cho tau để chữa răng sao mầy không nhận cho tau. Nghe N.A nói lên được điều đó, tôi thật sự mừng vì rõ ràng N.A. không bị “điên”.
Trước giờ ra phi trường, Trí đã đề nghị từ ngày trưóc đó là sẽ tổ chức ăn trưa tại nhà Trí, để có dịp họp mặt gia đình và nói lời từ biệt, trong lúc đang chờ các bạn tới, mẹ của N.A. nói với tôi rằng: “Bác sống không còn bao lâu, chừng vài năm nữa thôi và hôm nay thấy được thằng Anh chịu ra ngoài và vui vẻ hơn bác thật mừng”. N.A. nói với mẹ nó: Mẹ tại sao nói điều bi quan vậy ? hãy lạc quan lên mà sống!
Rõ ràng N.A không bị “điên” vì nhận thức vẫn còn sáng suốt.
Trong buổi tiệc nầy chỉ có Thái Mỹ Liên đến vì Trung bị cảm sốt. Thùy bận về quê tảo mộ. Nguyễn A cũng còn bận chăm sóc chị ở BV, các bạn khác cũng bận việc. Trong lúc còn đang chờ nhập tiệc, bỗng Ngọc Anh hỏi tôi: Mầy có kêu thằng Ngà tới chơi không? Tôi ngạc nhiên hỏi lại: Sao mầy biết thằng Ngà? N.A. nói tau mới gặp đây mà! Lúc đó Trí nói với tôi là hôm tối ăn tại Nhà hàng Thế giới, anh Ngà ( là em con cô ruột tôi) ngồi gần anh Anh và có nói chuyện với nhau. Thì ra N.A vẫn sáng suốt và nhớ những gì đã xảy ra chung quanh điều đó chứng tỏ là N.A có thể trở lại cuộc sống binh thường, trở lại với ánh sáng cuộc đời. Ngọc Anh cũng đã tiễn tôi ra phi trường Đà Nẵng để vào SG.
Chuyến đi về VN lần nầy, tôi đã thực hiện được những việc riêng và chung theo đúng với những dự định, việc của N.A là việc không định trước nhưng là một việc làm tôi vui sướng nhất là đã giúp được N.A ra khỏi cái vỏ ốc của cả 2 mặt thể xác lẫn tinh thần. Không biết lần về sau nầy N.A có thể nói rằng đã được giải phóng hay chưa?
Các bạn còn cho biết Nguyễn Ngọc Cơ cũng là cựu HS KT, cũng bị tình trạng điên loạn giống như N.A, nhưng tôi không còn đủ thời gian thăm viếng, 25% thời gian của chuyến đi nầy, tôi đã vào các BV Chợ Rẫy, BV Chấn thương chinh hình, để can thiệp giúp cho 2 bệnh nhân, mục kích sự chen chúc, náo nhiệt như chợ trời và quá tải của các bệnh viện…
Và cuối cùng trước khi trở về Toronto 1 ngày, tôi đã chỉ định 1 đứa em vợ đưa đứa em áp út của vợ tôi đi khám bệnh, film phổi cho thấy có một bướu (khối u) lớn hơn 1 tấc, nghi là ung thư phổi, tôi cũng đã sắp xếp và gởi gấm lại cho BS Trần Ngọc Thạch, cùng khóa Y khoa với anh ruột tôi (đã mất tích trên biển Đông năm 1980!), trước làm việc tại BV Phạm ngọc Thạch (BV Lao Hồng Bàng cũ, nay anh đã về hưu, anh đã xem film và gởi cho các đệ tử và đàn em lo liệu).
Ôi! thân phận con người…Mỗi người có một nỗi đau khác nhau, đã làm tôi suy nghĩ trong suốt hành trình trở về Toronto và cho đến bây giờ, có lẽ sẽ làm tôi thay đổi nếp sống và lối suy nghĩ từ đây.
Toronto, 27/4/2011.
Nguyễn Tăng Tri

Ảnh đẹp (1): Uyên ương



Uyên ương






Nguyễn Tăng Tri (DDS) và vợ
Hình chụp năm 1990

VÀI NÉT VỀ BỆNH TÂM THẦN Ở HOA KỲ


Bài của Võ Ngọc Luyện
Orange County, California

Không hiểu vì hoàn cảnh xã hội, hay lý do nào đó mà người bệnh tâm thần ở Việt Nam chưa được đối xử đứng đắn, xã hội ít quan tâm tới họ nếu không muốn nói là look down. Gia đình có thân nhân bị tâm thần thường giấu họ trong nhà, thậm chí có khi xích họ lại hoặc đến khi không chịu nổi mới nhờ tới bệnh viện can thiệp. Mặt khác, ngành tâm thần ở VN không được coi trọng, Bác sĩ và nhân viên y tế nếu được phân công về bệnh viện tâm thần xem như "bị đì".


Mục đích của bài này người viết muốn giới thiệu cho bạn đọc một số nét về bệnh tâm thần ở Hoa Kỳ, nhất là trong cộng đồng Việt Nam của chúng ta do thiếu hiểu biết đã đưa đến những tử vong đáng tiếc khi đối đầu với cảnh sát. Hy vọng một ngày nào đó ngành tâm thần ở VN được xem như là một chuyên khoa thực thụ và phát triển chừng mức nào đó để theo kịp đà tiến bộ như trong xã hội Hoa Kỳ.

Quan niệm về bệnh tâm thần ở Hoa Kỳ rất rộng bao gồm:
- Mental illness (Schizophrenia, Bipolar, Depression....)
- Mental disorders (bao gồm các rối loạn về ăn uống, lo âu, tình dục...)
- Behavior disorders (rối loạn về hành vi, nhân cách)
- Những rối loạn tâm thần của người disable (khuyết tật), của người lớn tuổi (Dementia).
Chính vì thế mà ngân sách chi phí cho tâm thần chiếm hàng thứ ba sau các bệnh tim mạch, ung thư. Số giường tâm thần cũng chiếm 25% trong số giường điều trị ở Hoa Kỳ.

Phạm vi bài này chỉ giới hạn nói về các trường hợp thường gặp nằm ở bệnh viện và hướng xử trí thế nào cho phù hợp với luật pháp Hoa Kỳ nói chung và ở California nói riêng.

Bệnh tâm thần được nhận biết ở đâu?
- Từ các phòng khám bịnh do người nhà đưa đến.
- Từ cảnh sát bắt gặp lang thang trên đường phố không có khả năng tự chăm lo cho bản thân (ăn, ở, mặc...)
- Từ những cú điện thoại khẩn cấp 911 do hàng xóm gọi khi thấy người bệnh có hành vi, lời nói hay suy nghĩ bất thường.

Thế nào là những hành vi suy nghĩ bất thường:
- Đột nhiên thay đổi tính tình, lẩn tránh, cô lập, nói năng huyên thuyên, không ăn khớp với thực tế.
- Ăn mặc luộm thuộm thiếu vệ sinh (dishevelved)
-Có những suy nghĩ hoang tưởng (delusion) hoặc nghi ngờ (paranoia) như có người theo dõi để hãm hại hay đầu độc.Tính tình hung hăng thay đổi, đánh la người khác, không kiểm soát được hành vi của mình.

Sau đây là vài thí dụ thực tế đã xảy ra, cảnh sát được gọi đến để đưa đi thẩm định tâm thần.
1. Một sinh viên nọ, đang sống trong campus bỗng một ngày kia vác chày baseball rượt người bạn cùng phòng để đánh.
2. Một ông chồng đánh vợ, la hét sau một chầu nhậu xỉn.
3. Một bác sĩ chuyên khoa, bỗng một ngày kia nhìn qua nhà hàng xóm la chửi om xòm, nghĩ rằng nhà bên cạnh đặt máy theo dõi để hãm hại mình.
4. Một phi công về hưu, nghĩ rằng FBI đặt vào não ông ta một con chip nên ông không còn khả năng lái máy bay nữa.

Như vậy bất cứ ai trong cuộc đời cũng có lúc bị rối loạn tâm thần ít nhiều, đặc biệt là rối loạn về hành vi nóng giận không kiểm soát được.

Khi người bệnh đưa tới phòng khám tâm thần thì sẽ được bác sĩ tâm thần thẩm định bằng cách:
- Lưu giữ trong 72 giờ (5150 legal hold) để theo dõi các hành vi có thể nguy hại đến bản thân người ấy ( DTS/ DANGER TO SELF) hay nguy hại cho người khác (DTO/ DANGER TO OTHER) hoặc thiếu khả năng chăm sóc cho chính bản thân mình (GRAVELY DISABLE). Ở đây xin mở ngoặc thế nào là hành vi gây nguy hại đến người khác: Thí dụ, cảnh sát được gọi đến vì có người cầm vũ khí như cây gậy, dao, súng..., khi cảnh sát đối diện với hung thủ họ không hề biết người đó có bệnh tâm thần hay không. Cảnh sát ra lệnh buông vũ khí, nếu người bệnh hay hung thủ không tuân theo mệnh lệnh, vì sự an toàn của chính họ và người xung quanh, họ sẽ bắn ngay. Chính vì thế mà một số bệnh nhân tâm thần người Việt bị chết oan khi cảnh sát được gọi đến thấy trong tay của bệnh nhân cầm vũ khí nhưng không tuân theo mệnh lệnh trong khi đó người thân chưa kịp giải thích.
- Sau 72 giờ, nếu người bệnh không tự ý ở lại điều trị, mà các chuyên viên tâm thần nhận thấy cần phải lưu giữ bệnh nhân thêm hai tuần để theo dõi và điều trị thêm thì sẽ phải làm thủ tục xin phép tòa án: 5250 certification
- Sau hai tuần lễ, người tâm thần không muốn ở lại điều trị vì nghĩ rằng mình không có bệnh, trong khi đó các chuyên viên tâm thần thẩm định bệnh nhân cần phải lưu giữ thêm 180 ngày để tiếp tục điều trị, lúc đó cần phải làm thủ tục ra tòa (Riese Hearing).
- Sau 180 ngày, nếu người tâm thần cần điều trị tiếp thì phải làm thủ tục giám hộ tạm thời trong vòng một năm (Temporary Conservatorship). Các thủ tục tòa án như thế để tránh sự lạm dụng lưu giữ bệnh nhân ngòai ý muốn của họ.

Sau đây là những quyền lợi tổng quát của bệnh nhân:
1. Bệnh nhân được kính trọng, chăm sóc, tôn trọng riêng tư.
2. Bệnh nhân được bảo vệ an toàn, được hưởng mọi quyền lợi trong khi điều trị, được giữ bí mật về hồ sơ bịnh lý của mình, được quyền khiếu nại nếu thấy mình bị đối xử không công bằng.
3. Bệnh nhân được thông tin về thuốc men và được giải thích về các phương thức điều trị giữa những nguy hại (Risks) và ích lợi (Benefits). Bệnh nhân có quyền từ chối uống thuốc, khi ấy phải cần xin phép tòa án hay người bảo trợ (Conservator).
4. Bệnh nhân chỉ uống hay chích thuốc khi đã ký giấy đồng ý điều trị (Consent).
5. Bệnh nhân được quyền sở hữu những đồ dùng cá nhân miễn sao những vật dụng này không nguy hại cho họ và cho những người khác.
6. Bệnh nhân được bảo vệ bởi luật pháp.

Các phương thức điều trị:

Trong vài thập kỷ gần đây ngành tâm thần tiến triển rất nhanh nhờ những tiến bộ về bioneurochemistry, PET SCAN, những nghiên cứu về hành vi (behavioral science) đã giúp ích trong tâm lý liệu pháp (psychotherapy), những tiến bộ trong ngành dược, các loại thuốc antipsychotic thế hệ thứ hai và thứ ba lần lượt ra đời. Tuy vậy, sự điều trị tâm thần hoàn toàn không giới hạn ở thuốc.

Quan niệm điều trị bệnh tâm thần là tạo cho bệnh nhân con đường hồi phục (recovery) để trở về cuộc sống trong cộng đồng gần như bình thường. Muốn thế, phải tạo cho bệnh nhân một niềm hy vọng (hope) nghĩa là bệnh nhân phải tự tin ở mình trong việc học hỏi và chia sẻ cảm xúc với người xung quanh.

Để điều trị một bệnh tâm thần, một nhóm chuyên viên được thành lập như sau:
- Bác sĩ tâm thần (psychiatrist) chuyên lo thuốc men và hành vi.
- Bác sĩ tâm lý (psychologist) chuyên lo về tâm lý.
- Chuyên viên hồi phục (rehab therapist) giúp đỡ hoặc hướng dẫn kỷ năng giao tiếp cho bệnh nhân (social skills) trong các sinh hoạt hàng ngày (activity of daiy living) như nấu nướng, chăm sóc nhà cửa, quản lý tiền bạc, vui chơi sinh hoạt, làm những công việc phù hợp với khả năng của họ.
- Social worker tìm kiếm người bảo trợ về tài chánh, nơi ăn ở khi người bệnh xuất viện.
- Cán sự tâm thần (psych tech) theo dõi và ghi nhận những chức năng sinh hoạt hàng ngày để giúp đỡ bệnh nhân như khả năng thực hiện ăn mặc, sinh hoạt, khả năng nhận thức hiện thực (reality) và khả năng ứng xử (communication) với người xung quanh cũng như tính khí hàng ngày (mood).
- Điều dưỡng (register nurse) làm cầu nối cho bác sĩ nội khoa và bác sĩ tâm thần để theo dõi các bệnh về nội khoa hoặc các biến chứng do thuốc tâm thần.
- Chuyên viên dinh dưỡng (dietician) dựa vào ý kiến của bác sĩ nội khoa mà đề nghị một khẩu phần thích hợp. Khẩu phần này được xem xét lại mỗi ba tháng và sáu tháng.

Nhóm chuyên viên này gọi là interdisciplinary team (nhóm điều trị) sẽ cùng với bệnh nhân mà đưa ra một kế hoạch điều trị (wellness recovery plan) sao cho phù hợp với mục tiêu (goal) của người bệnh. Nhóm điều trị (ID TEAM) họp với bệnh nhân vào mỗi tháng, ba tháng, sáu tháng, một năm để duyệt xét lại kết quả điều trị đạt hay không đạt mục tiêu của bệnh nhân mà tìm ra nguyên nhân để sửa đổi sao cho phù hợp theo từng giai đoạn.

Nhóm điều trị sẽ vạch ra phương thức bao gồm:
1. Trị bằng thuốc (Medication Therapy)
2. Liệu pháp nhóm (Group Therapy): Bệnh nhân được chia thành từng nhóm để giáo dục những kiến thức về bệnh tâm thần, những tác dụng phụ của thuốc, các dấu hiệu khi bệnh tái phát, hướng dẫn bệnh nhân chuẩn bị hội nhập cộng đồng trước khi xuất viện. Giới thiệu cho bệnh nhân xem những video mà các bệnh nhân khác đã hồi phục, trở về cộng đồng đạt được các vị tri cao trong xã hội, tạo cho họ niềm hy vọng phục hồi. Trong liệu pháp nhóm (Group Therapy) các bệnh nhân ngồi lại với nhau, chia sẻ cảm xúc và khả năng giải quyết từng người.
3. Tâm lý liệu pháp (Psychotherapy): Giúp bệnh nhân giải quyết những âu lo phiền muộn tạo cho họ tự tin về mình, giúp bệnh nhân kiểm soát những nóng giận bực tức đưa đến các hành vi không kiểm soát được bằng phương pháp coping skills.
4. Rehab Therapy.

BỆNH NHÂN TÂM THẦN ĐƯỢC THEO DÕI VÀ QUẢN LÝ NHƯ THẾ NÀO?
Bất cứ bệnh nhân tâm thần nào sau khi nhập viện cũng đều được đánh giá các nguy cơ (Risk) DTS/DTO bằng các câu hỏi trực tiếp như sau:
a) Ông/Bà có ý định tự tử hay hủy hoại thân thể (self inflict) không?
b) Ông /Bà có tư tưởng đánh hay giết người không?
c) Ông/Bà có từng chơi với lửa hay đốt nhà không?

Nếu câu a) và b) họ trả lời: có (yes), lập tức người bệnh được đưa tới bác sĩ tâm lý để đánh giá suicidal risk. Cả 2 bác sĩ tâm lý và bác sĩ tâm thần đều thống nhất nghĩ nguy cơ người bệnh có thể tự tử. Lúc đó một y lệnh đề ra 1:1 observation, từ lúc đó người bệnh được theo dõi bởi một nhân viên y tế suốt 24/24 và cứ mỗi giờ nhân viên y tế phải ghi lại tất cả những hành vi và lời nói của người bệnh. Cho dù người bệnh trả lời không, nhưng trong bệnh sử người bệnh đã từng có các hành vi nói trên thì trên hồ sơ bệnh án của họ được dán các dấu : DTS, DTO hay FIRE PRECAUTION. Bên cạnh các nguy cơ về tâm thần, người bệnh cũng được xem xét các nguy cơ về nội khoa như: bệnh động kinh (seizure), nguy cơ té ngã (fall risk), nghẹn thức ăn (choking precaution).

Đối với các bệnh nhân hung dữ, quậy phá nhân viên y tế được huấn luyện cách tiếp cận với người bệnh sao cho cả hai đều được an toàn từng bước như sau:
1. Hỏi người bệnh muốn gì và đang nghĩ gì?
2 . Hướng dẫn người bệnh các phương thức chống âu lo, bực tức.
3. Đề nghị người bệnh một vài phương thức giải trí hay thư giãn.
4. Giải thích và đưa đề nghị cho người bệnh chọn lựa sao cho an toàn.
Bước kế tiếp là dùng thuốc để kiềm chế gọi là chemical restraint, các thuốc này được sử dụng khi cần (PRN) thường là Zyprexa, Thorazine hoặc coctail (Haldol+ Ativan+ Benadryl.).
Phương thức cuối cùng, để giới hạn sự quậy phá của bệnh nhân là áp dụng mechanical restraints (Nên nhớ là đây là mức cuối cùng nếu phương thức trước không có hiệu quả, hay chưa hiệu quả.). Mechanical restraints là cách giới hạn bệnh nhân bằng cách cố định họ trên giường bởi các vòng da (leather), thường là 5 điểm (5 point restraints): 2 vòng ở cổ tay, 2 vòng ở cổ chân và 1 vòng ở quanh bụng, dĩ nhiên là chân giường cũng cố định chắc chắn dưới sàn nhà, bệnh nhân được đặt trong tư thế nằm ngửa. Luật California giới hạn restraint không quá 4 giờ cho người lớn và không quá 2 giờ cho thanh thiếu niên. Một nhân viên y tế sẽ ngồi trong vòng 6 feet để quan sát và theo dõi, ghi nhận tình trạng bệnh nhân mỗi 15 phút, nhất là các tổn thương về da và hệ tuần hoàn. Bệnh nhân sẽ được thả ngay nếu họ phát biểu rằng đã bình tĩnh, có thể kiểm soát được hành vi của mình (I am calm down now, I'm able to control myself) hoặc nếu thấy có bất thường về các dấu hiệu hô hấp hay tuần hoàn. Trong thời gian restraint người bệnh được đáp ứng các nhu cầu về sinh lý như ăn uống vệ sinh và vận động các khớp mỗi 2 giờ. Tuy vậy thỉnh thoãng vẫn có tai nạn chết người do sơ ý đối với các bệnh nhân có vấn đề tim mạch, hô hấp hay béo phì. Chính vì thế luật California rất khắc khe trong việc áp dụng mechanical restraints đối với người bệnh. Bệnh viện có một hệ thống điều hành giống như một thành phố thu hẹp, có hệ thống bưu điện, có hệ thống cảnh sát, nhân viên bảo vệ riêng. Cảnh sát và nhân viên bảo vệ thường xuyên tuần hành để phát hiện người trốn viện, hoặc giúp đỡ khi có các bạo hành.
Trong khi điều trị, người bệnh được theo dõi các tác dụng phụ của thuốc như:
- Hệ thần kinh: chóng mặt, buồn ngủ, mệt mỏi, run rẩy (tremors), các dấu hiệu pseudoparkinson, tardive dyskinesia.
- Hệ tuần hòan: tụt huyết áp khi đứng (orthostatic hypotension), rối lọan nhịp tim
- Hệ tiêu hóa: chảy nước miếng (drooling), nóng ruột (heart burn), táo bón, rối loạn chức năng gan, tăng NH3 (do Depakote) - Hệ huyết học: giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu do thiếu sắt (ở bệnh nhân PICA behavior).
- Hệ nội tiết: giảm chức năng tuyến giáp, hội chứng giảm Na trong máu (SIADH), tăng đường huyết.
- Hệ niệu khoa: chức năng thận, giảm libido.
Một trong các điều quan tâm đối với bác sĩ tâm thần là các thuốc antipsychotic thường làm bệnh nhân tăng cân (Zyprexa, Seroquel...) có lẽ do thay đổi biến dưỡng khiến người bệnh thèm ăn ngọt hơn.

Trong vòng 90 ngày nếu bệnh nhân ổn định (stable mood) và không còn các rối lọan về hành vi (đánh người, hủy hoại thân thể, đập phá tài sản), người bệnh được giảm thuốc dần, giữ ở mức duy trì và sau đó được chuyển đến các trung tâm ít giới hạn hơn gọi là ALOC (Alternative Level of Care), nghĩa là người bệnh được tự do đi lại và giải trí nhiều hơn, tùy theo tình trạng mà họ có thể tham dự vào cộng đồng một phần như đi làm vài giờ trong tuần hay trở về cộng đồng hoàn toàn nếu có thân nhân bảo lãnh.Mặt khác, trong khi điều trị nếu bệnh nhân phát biểu rằng họ có ý định muốn giết người nào đó, nhất là các nhân vật quan trọng. Tất cả những lời nói này đều phải xem như nghiêm trọng, không thể bỏ qua. Tên tuổi, hồ sơ của người đó phải được gởi qua cơ quan mật (Secret Service).Bộ Tư Pháp (DOJ) của tiểu bang có nhiệm vụ theo dõi và kiểm tra công việc của các bệnh viện tâm thần định kỳ hay đột xuất nếu có người kêu ca (complaints).

Chủ Nhật, 23 tháng 10, 2011

Khó nuôi

Tác giả: Nguyễn Thy Anh

Khi được bà nội bồng lên bờ, bé Tèo mềm như bún, không rên không khóc, tôi cứ tưởng bé đã chết. Trong khi cha bé lui cui cột ghe vào bụi chuối trên bờ, người mẹ ngồi lại trên ghe, không dám bước lên, khóc nức nở.
"- Bác sĩ ơi, bác sĩ ơi . . . làm ơn cứu cháu tui . . . " Người bà vừa kêu vừa chạy lúp xúp vào nhà tôi, dáng bà nhỏ thó, hai chân đi hai hàng, bàn chân có ngón cái to bè của những người quanh năm làm ruộng. Tôi vội đặt bé nằm ngay lên chiếc bàn nhỏ giữa nhà, bé dài không quá hai gang tay tôi, được bọc kín trong một chiếc khăn lông cáu bẩn. người bà kể lể trong nước mắt:"Nó sanh mới có 2 tuần, sanh ra khỏe re à, không biết sao sáng giờ nó không thở, không nhúc nhích cục kịch gì hết trơn !”
Bé Tèo thở rất chậm, chỉ khoảng 10 lần trong 1 phút rồi lại ngưng thở từng đợt, những lúc ngưng lâu quá nửa phút, bé tím dần và nổi bông tòan thân. Mạch bẹn rất yếu, nhịp tim chỉ 30 đến 40 lần một phút, quá chậm đối với một trẻ sơ sinh. Ca này xứng đáng nằm trong khoa cấp cứu bệnh viện rồi, nhưng điều này lại không thể thực hiện được! Nhà tôi cách xa bệnh viên huyện 30 km, và năm 1980, chỉ có thể chuyển bệnh lên huyện bằng ghe, mà theo đường sông, nếu nước xuôi cũng phải mất 2 giờ đồng hồ đi ghe máy. Gia đình bé chỉ có độc 1 chiếc xuồng 3 lá không gắn máy.
Đành phài động não và cấp cứu ngay thôi.
Vừa bóp tim cho bé bằng 3 ngón tay đặt trên xương ức, vừa thổi miệng qua miệng, bé hồng lên trông thấy nhưng rồi đâu lại vào đấy, lại ngưng thở, lại tím tái. . . Nếu là bệnh lý tim thì nhịp thở phải rất nhanh, nếu là bệnh lý hô hấp thì nhịp tim phải rất nhanh để bù trừ, thật lạ là cả 2 đều rất chậm!
Vừa cấp cứu, tôi vừa theo dõi đồng tử, đồng tử bé luôn nhỏ như đầu kim!
Không lẽ ngộ độc thuốc phiện? Tôi gặng hỏi, người cha rụt rè: "Thấy nó ỉa rột rẹt mấy ngày nay, người ta bày, tui mua cho nó uống 1 viên thuốc cầm ỉa nhỏ xíu à!”
Rồi, thế là xong! hỏi bệnh sử có 1 câu đã có hướng chẩn đoán. Các bạn có biết thuốc cầm ỉa ngày ấy là thuốc gì không? Đó là những loại cao thuốc phiện tên “Paregoric”, đóng thành viên 5mg hoặc thuốc rượu “con rồng” vì có nhãn con rồng ngoài chai thuốc, bao gồm rượu pha atropine . . . Những ngày ấy, ở các vùng nông thôn, bạn có thể tìm mua nhiều lọai thuốc tây điều trị các bệnh thông thường như cảm cúm nhúc đầu, đau bụng tiêu chảy . v . v . tại bất cứ 1 tiệm tạp hóa nào trong xóm. Tại đây, bạn cũng có thể mua các lọai kháng sinh thông dụng như “ăm pi” (ampicillin), “suyn pha”( sulfatrim) hay “te ra” (tetracycline), thậm chí nếu bạn không nhớ tên, chỉ cần nói đại lọai như “ bán cho tui 4 viên đầu đỏ đầu đen , chủ tiệm hiểu ngay đó là 4 viên ampicillin . . . Vui hơn nữa, các loại kháng sinh này không chỉ dành cho người mà còn dành cả cho . . . heo và gà vịt, trong các mùa dịch.
Trẻ sơ sinh đứa nào mà không ỉa nhiều lần trong tháng đầu? 1 viên paregoric đủ làm nín ỉa 1 ngưới lớn cả ngày! Không có thuốc đối kháng morphin, thôi thì đành tiếp tục cấp cứu hô hấp tuần hoàn vậy.
Chưa có ca ngưng thở nào mà tôi cấp cứu lâu như bé Tèo. Thật vậy, người tiến hành cấp cứu ngưng thở, chỉ 30 phút là đuối, may mắn, bé Tèo quá nhỏ, cấp cứu hơn 3 tiếng đồng hồ mà tôi vẫn chưa sao, vừa cấp cứu tôi vừa uống . . . nước lấy sức.
Rồi bé cũng hồng hào dần, càng ngày càng được lâu hơn và nhịp tim, mạch quay đều bắt được. Tôi để bé nằm thêm tại nhà tôi khoảng 4 giờ nữa, thật ổn mới cho về. Cấp cứu không tốn 1 mũi thuốc.
Người mẹ lên bờ từ hồi nào, đã mon men lại sau lưng tôi mà tôi không hay, lúc này mới nói lí nhí “Cám ơn bác sĩ đãcứu con tôi, tôi đội ơn bác sĩ ”. Tôi đùa: "Về mần heo ăn mừng nha!” Người mẹ vui vẻ: “Chắc chắn rồi, sẽ mời bác sĩ vô nhà nhậu 1 bữa cho biết!”
Nhà bé Tèo ở tận trong ngọn (đầu nguồn con sông nhà tôi) có tên là rạch Lá. Gia đình 2 vợ chồng cưới nhau hơn 5 năm mà chưa có con, cầu khẩn nhiều nơi mãi không thành công, nghe lời thầy bói, họ tìm nuôi 1 đứa con nuôi. Thật hay, chỉ sau 1 năm, người vợ có bầu bé Tèo.
Những năm sau đó, có người nào từ rạch Lá ra khám bệnh, tôi cũng hỏi thăm về bé Tèo, vì đây là ca cấp cứu ngưng thở thành công duy nhất bằng phương pháp thổi miệng qua miệng của tôi sau 2 năm ra trường ! Nghe nói bé lớn nhanh và được cưng chiều hết mức, đám thôi tôi bé, gia đình mần 1 con heo rất to, đãi bà con chòm xóm rất đông (tôi không được mời!). Người ta cũng kể rằng, đứa con nuôi, sau khi có bé Tèo, bị đối xử rất tàn tệ, thường xuyên phải ăn đòn, thức khuya dậy sớm theo người cha đi đóng đáy, đi bán cá tép . . . Mẹ bé Tèo thì chẳng còn nhớ gì tới ông bác sĩ mới ra trường có phòng mạch bên bờ sông đã cứu sống con mình ngày nào.
Mới đây, lại có 1 bà cụ từ rạch Lá lên thành phố tìm tôi chữa bệnh, tôi lại hỏi thăm về bé Tèo. Bà cụ buồn buồn: "Cha thằng Tèo là cháu kêu tôi bằng cô, tội nghiệp, 2 vợ chồng có mỗi thằng Tèo, cưng như cưng trứng, tới 12 tuối, nó bị sưng phổi, nhà mang đi chữa thầy khoán, tới lúc sắp chết, thở ngáp cá, mới bồng lên bệnh viện tỉnh, bác sĩ la quá trời!”
Rồi sau đó 2 vợ chồng cũng chẳng có thêm đứa con nào, họ thường xuyên cãi nhau. Người chồng, cuối cùng bỏ đi theo 1 cô vợ bé!

Thứ Ba, 18 tháng 10, 2011

Ảnh nghệ thuật của Nguyễn Thanh Minh (2)



Cau chín ở Khu du lịch Văn Thánh Tp. HCM
(Ảnh nhận ngày 18-10-2011)

Thứ Hai, 17 tháng 10, 2011

Thứ Năm, 6 tháng 10, 2011

FEELING YOUNG (Bài viết của Nguyễn Thy Anh)

"Bác sĩ , sao bác sĩ không nhuộm tóc đi?" "Vị khách 75 tuổi, việt kiều Mỹ, nói với tôi trước khi đứng lên.

Tôi hỏi lại:" Nhuộm để làm gì?"

Ông giả lả : " thì để . . . feeling young ấy mà!"

Rồi ông đứng lên, phải vất vả vịn hai tay lên bàn vì đau đầu gối, cô bạn gái khoảng trên 30 tuổi, vội vàng lại đỡ ông đứng lên, lo lắng "có sao không mình?" Ông khập khiễng theo cô bước ra khỏi phòng khám . . .Lúc này tôi mới để ý nhìn kỹ ông. Tuy đã 75 tuổi, khá nhăn nheo nhưng vóc dáng ông cũng còn thon thả, mái tóc ông đen tuyền, chỉ để lộ một ít viền bạc ở chân tóc phía trên hai tai. Mày râu nhẵn nhụi, nước hoa thơm lừng. Ông đeo một sợi dây chuyền bện bằng thừng to đùng, mặt dây chuyền bằng đồng hình thánh giá. Ông mặc một chiếc áo body hoa văn mầu nâu đất rất hợp với chiếc quần jean xanh nhạt. Nói chung thì nhìn cũng có vẻ trẻ trung so với tuổi. Ông đến khám vì đau khớp gối, đau lưng và tăng huyết áp, nói chung là vì ba cái bệnh của . . . người già.

Nhiều người đã lầm khi cho rằng sau khi sinh ra thì phải bệnh trước rồi mới già nua. thật ra không cần đợi đến tóc bạc da mồi mới là già lão mà già là quá trình đã tích lũy từng giây, từng phút, từng giờ trong suốt một thời gian nhất định. Một đứa bé đang lớn lên cũng chính là đang lão hóa. Khi còn bé, ai cũng có lúc mong mình sớm lớn lên để hưởng thụ được những thú vui của người lớn, có thể đi chơi, làm gì tùy thích mà không ai ngăn cấm. Sở dĩ lúc ấy chúng ta nghĩ thế vì chúng ta chưa từng biết cảm giác "già" là gì. Cuộc đời ngắn ngủi, học hết cấp một, cấp hai, cấp ba rồi vào đại học, tốt nghiệp rồi đi làm, lấy vợ hoặc lấy chồng rồi đẻ con, ngoảnh đi ngoảnh lại bỗng giật mình vì đã thấy tóc trắng trong tay. Không ai thoát khỏi sinh lão bệnh tử. Tuy lão hóa là một hiện tượng tự nhiên nhưng nhiều người, nhất là những người coi trọng cuộc sống vật chất, coi trọng hình thức, lại rất ngại mỗi khi có người đề cập đến chúng. Họ thường giấu tuổi như một bí mật cá nhân, ai hỏi đến liền cho là bất lịch sự. Khi có ai khen mình trẻ hơn tuổi thì rất vui mừng. Phần lớn ai cũng sợ già, không muốn người khác thấy mình già và muốn mình trẻ mãi dưới mắt người khác. Tâm lý trốn tránh sự già nua của tiến trình tự nhiên chính là một nỗi khổ của con người.

Thượng tọa Thích Thánh Nghiêm, một thiền sư nổi tiếng của Đài Loan kể:" Già không nhất thiết phải đến mức lẩm cẩm, nhưng đến tuổi lão suy thì quả là rất khó khăn. Nhiều người an ủi tôi rằng tôi trẻ lắm, trông tôi như chỉ mới năm mươi thôi, tôi nói đạo hữu chớ khen quá thế vì năm nay tôi đã bảy mươi. Tôi thế nào thì mình tôi hiểu, thế mà nhiều người lại muốn "lừa" tôi, khen tôi trẻ khỏe như thế; bảy mươi là bảy mươi, năm mươi là năm mươi . . giống nhau thế nào được? Tại sao chúng ta không biết tận dụng từng giây từng phút của đời mình để giúp mình sống hữu ích trong thân xác tạm bợ với thời gian ngắn ngủi này. "Tại sao chúng ta phải sống một cách giả tạo để tự lừa dối chính mình bằng những biện pháp "ngụy trang" cho sự già lão để cố gắng feeling young? có cần thiết không khi đó là một quy luật của muôn đời không ai thoát khỏi? Theo tôi, có lẽ "feeling young" không hay bằng "feeling well" hoặc "feeling happy" đâu.
http://vuisongmoingay.blogspot.com/2011/05/feeling-young.html

Thứ Ba, 20 tháng 9, 2011


HÀNH ĐỘNG XIN LỖI, MỘT NÉT ĐẸP TRONG ỨNG XỬ CỦA CÁC NHÂN VIÊN Y TẾ 
 
Khi các nhân viên y tế phạm sai lầm


Khi nhân viên y tế phạm sai lầm gây tổn hại đến người bệnh, hoặc do tắc trách hoặc do kém chuyên môn, cách giải quyết hợp lý nhất là nhận trách nhiệm và xin lỗi người bị hại. Một hành động xin lỗi kịp thời ít nhiều cũng làm giảm bớt được đau khổ và giận dữ của người bị hại,
Tuy vậy, trên thực tế, các nhân viên y tế và các bệnh viện nước ta thường không muốn công khai các sai lầm họ đã gây ra cho người bệnh và cũng rất hiếm khi nói lời xin lỗi. Họ không cho thân nhân hoặc bệnh nhân tiếp cận hồ sơ bệnh án và nếu bị bắt buộc, họ chỉ cung cấp thông tin một cách nhỏ giọt, không đầy đủ một cách cố ý, để có lợi cho bệnh viện nhiều hơn. Kết quả, người bệnh thường chỉ được thông báo công khai các sai sót sau khi đã đưa vấn đề của mình ra tòa án hoặc đưa lên mặt báo.
Ngoại trừ những vụ việc mà sai sót đã quá rõ ràng, thường là những sai sót do thiếu trách nhiệm nghiêm trọng như quên kéo, quên gạc trong ổ bụng, như buồn ngủ không khám kỹ nên bỏ sót chẩn đoán dẫn đến tử vong . . . những sai sót khác thuộc về chuyên môn trong chẩn đoán và điều trị sẽ rất khó tìm hiểu cặn kẽ vì đòi hỏi một trình độ chuyên môn nhất định, mà các luật sư ở nước ta thì đào đâu ra nỗi các kiến thức loại này? Các cơ quan quản lý y tế, khi đứng ra xét sử vụ việc, sẽ giải quyết bằng cách mời các bác sĩ, các chuyên gia cố vấn cho ý kiến. Nhưng ở một đất nước mà tình trạng tham nhũng móc ngoặc còn tràn lan, làm sao có thể tin tưởng vào các chuyên gia này, khi họ lại được mời bởi những người cùng phe với chính những kẻ gây hại ? Do đó, người bệnh hay những người bị hại, khi muốn đòi lại công bằng, cần tìm được các bác sĩ giỏi chuyên môn, hoạt động độc lập và có lương tâm, để tìm hiểu hồ sơ bệnh án và cố vấn cho mình trước hội đồng xét xử.


Hành động xin lỗi là một nét đẹp trong ứng xử cuả ngành y tế

Khi nhân viên y tế phạm phải sai lầm, hậu quả có thể rất nghiêm trọng và lâu dài, ảnh hưởng trực tiếp cả hai phiá, bệnh nhân và bác sĩ.
Trên thế giới, càng ngày càng có nhiều khuynh hướng muốn công khai các lỗi lầm như vậy trong việc chăm sóc các bệnh nhân và điều này được xem như một phần của chiến dịch bảo đảm an toàn trong điều trị của nhiều quốc gia. Nhiều thăm dò gần đây cũng cho thấy hành động xin lỗi bệnh nhân của các nhân viên y tế hoặc của bệnh viện chính là phần cốt lõi để đem lại một kết quả tích cực khi công khai các lỗi lầm.
Xin lỗi là hành động cần có của một người khi đã gây tổn thương cho người khác. Hành động này bao gồm việc chấp nhận lỗi lầm là có xảy ra, chịu trách nhiệm trước lỗi lầm và biểu lộ thái độ thành thật hối tiếc vì những gì đã xảy ra. Một hành động xin lỗi đầy đủ phải kèm theo lời hứa sẽ tìm cách không phạm sai lầm trong tương lai và việc bồi thường thỏa đáng cho người bị hại.
Hành động xin lỗi là một nét đẹp trong ứng xử không chỉ riêng cho ngành y tế mà của một xã hội có văn hóa nói chung.
Hành động xin lỗi sẽ mang lại nhiều hệ quả rất tích cực cho nạn nhân và cho cả người đứng ra xin lỗi. Thật vậy, khi được xin lỗi thành thật, người ta sẽ thay đổi cách nhìn đối với trách nhiệm của người gây hại, không còn kết tội quá gay gắt nữa và người ta cũng cảm thấy các nhân viên y tế vẫn còn là những người trung thực. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hành động xin lỗi có thể làm giảm tỷ lệ các vụ việc phải mang ra tòa án.
Hành động xin lỗi được xem như là một bước khời đầu rất tốt chứng tỏ các nhân viên y tế và bệnh viện sẽ tìm cách phòng ngừa các tai biến đó trong tương lai. Hành động này sẽ giúp củng cố mối quan hệ giữa bệnh nhân và các nhân viên y tế sau khi các tai nạn đã xảy ra và chính là yếu tố tối cần thiết cho việc tiếp tục chăm sóc bệnh nhân của bệnh viện.

Nguyễn Thy Anh

Thứ Hai, 12 tháng 9, 2011


 Thế nào là SỐNG GIẢN ĐƠN - AN LẠC?

bài viết của Nguyễn Thy Anh
Đây là một lối sống giản đơn, hoàn toàn tự nguyện, để được an lạc và hạnh phúc nhiều hơn.
Tên gọi khác: sống giản đơn tự nguyện (voluntary simplicity).


An lạc

Người theo phong cách sống này, tuy có bề ngòai rất giản dị nhưng, cuộc sống nội tâm lại rất phong phú và rất hạnh phúc do họ ý thức được rằng 1/ Không cần chạy theo lối sống tiêu thụ vật chất vì hạnh phúc thật sự không đến từ vật chất bên ngòai mà chính từ trong tâm của mỗi người, và 2/ Cần phài đối xử công bằng hơn với mọi người cũng như mọi sinh vật khác trên trái đất đang cùng chia sẻ với mình các quà tặng vô giá của thiên nhiên.

1/Vì sao không cần chạy theo lối sống tiêu thụ vật chất cũng có được hạnh phúc?
vì hạnh phúc thật sự không đến từ vật chất bên ngòai mà chính từ trong tâm của mỗi người. Ở các nước phát triển như nước Mỹ, thu nhập bình quân của người dân không ngừng tăng hơn so với các thế hệ trước nhưng, phần trăm những người cảm thấy hạnh phúc vẫn không đổi, chỉ khỏang 1/3, đồng thời, tỷ lệ ly dị tăng gấp 2 và tỷ lệ thanh thiếu niên tự sát tăng gấp 3.

Nô lệ của vật chất
Khi chạy theo của cải vật chất, chúng ta sẽ trở thành nô lệ của vật chất như nhà cửa, tiền bạc, của cải nói chung. Chúng ta sẽ không bao giờ cảm thấy hài lòng, mãn nguyện vì lúc nào cũng muốn sở hữu nhiều hơn nữa. Điều này chỉ mang đến đau khổ nhiều hơn vì phải khao khát và tìm cách thỏa mãn không bao giờ dứt.
Chúng ta cứ ngỡ rằng hạnh phúc có được là từ các yếu tố bên ngòai đem đến. Không hẳn thế, vì hạnh phúc luôn sẵn sàng hiện hữu trong chúng ta bất chấp hòan cảnh xung quanh. Thật vậy, đơn cử một đất nước Bhutan nhỏ bé, nằm kẹp giữa 2 anh khổng lồ Ấn Độ và Trung Quốc, chỉ có 700.000 dân với lối sống truyền thống cực kỳ giản đơn, tuy có thu nhập đầu người rất khiêm tốn nhưng chỉ số hạnh phúc quốc gia "gross national happiness"(GNH) index lại rất cao ( The Washington Post )
Khi chọn lựa cuộc sống giản đơn, chúng ta sẽ giảm thiểu được rất nhiều trách nhiệmvà các nhu cầu vật chất giả tạo để có thì giờ phát triển một cuộc sống tinh thần phong phú, mang lại nhiều an lạc hơn.(xem thêm)

“Hầu như mọi người đều có cơ hội lựa chọn hạnh phúc theo ý của mình” (Abraham Lincoln)

2/ Vì sao cần phài đối xử công bằng hơn với mọi người cũng như mọi sinh vật khác?
Vì chúng ta, bẩm sinh ai cũng muốn được hạnh phúc. Nếu bạn có quyền khao khát hạnh phúc thì mọi sinh linh khác trên thế gian này cũng có quyền đó. Bạn căn cứ vào nền tảng nào để có quyền phân biệt đối xử với họ?
Với nền kinh tế phát triển tòan cầu ngày nay, thế giới này trở nên quá nhỏ bé và tất cả chúng ta đều phải phụ thuộc lẩn nhau ở mức độ cao. Hạnh phúc của bạn cũng phụ thuộc vào hạnh phúc của tất cả mọi người. (xem thêm ...)


Trong đời sống hàng ngày, chúng ta đang sử dụng rất nhiều tiện nghi vật chất, chẳng hạn như nước sạch, xăng dầu, giấy mực, máy điều hòa, điện thọai di động, máy bay, xe hơi . . . tất cả những phương tiện vật chất này xuất hịện không phải do chúng ta làm ra, mà là do thiên nhiên trao tặng, do bàn tay chung sức của rất nhiều người, hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp. Chúng ta không thể quay trở lại với lối sống của các thế kỷ trước đây, lúc ấy, con người chỉ biết sử dụng những vật dụng đơn giản cho cuộc sống. Lợi ích của một cá nhân có quan trọng đến đâu thì, xét dưới góc độ logic hơn, lợi ích của 5 tỉ người đang cùng sống trên trái đất này chắc chắn phải quan trọng hơn nhiều so với lợi ích của một cá nhân duy nhất. Suy nghĩ theo hướng này, chúng ta sẽ ý thức được trách nhiệm tòan cầu, vấn đề môi trường tòan cầu cần phải bảo vệ.
một thái độ vị tha và phóng khóang hơn cho thế giới hôm nay sẽ giúp chúng ta đạt được hạnh phúc nhiều hơn vì, hạnh phúc chính là sự chia sẻ.(xem thêm)

“Thế giới sẽ tốt đẹp hơn nếu ta dành cho người khác dù chỉ một ít cảm thông mà ta vẫn thường dành cho ta” (vô danh)

Tóm lại,
Cuộc sống giản đơn tự nguyện sẽ tháo bỏ cho chúng ta những gông cùm trách nhiệm do chính chúng ta đã tự đeo vào cổ, sẽ giúp chúng ta có nhiều thời gian hơn để sống với những người thân yêu, nhiều thời gian hơn để thư giản và thực hiện những điều mình yêu thích, nhiều thời gian hơn để chia sẻ giúp đỡ người khác. Quan niệm hạnh phúc với lối sống giản đơn không phải là vấn đề mới xuất hiện gần đây. Từ ngàn xưa, trong kinh cựu ước của Thiên Chúa giáo, trong triết lý của đạo Phật, của Lão Tử, đã có rất nhiều lời khuyên người ta phải biết sống giản đơn và, hạnh phúc không phải do hoàn cảnh, vật chất quyết định mà chia sẻ mới chính là chìa khóa của hạnh phúc.

Tài liệu tham khảo: The Dalai Lama's Book of Wisdom

Thứ Năm, 8 tháng 9, 2011

Thứ Ba, 23 tháng 8, 2011

SỐNG GIẢN ĐƠN HẠNH PHÚC HƠN


SỐNG GIẢN ĐƠN HẠNH PHÚC HƠN

Nguyễn Thy Anh


HẠNH PHÚC GIẢN ĐƠN - Ảnh chụp bé "Cá Cơm", cháu tôi (Giồng Trôm, Bến Tre). Chụp với máy ảnh Canon 350D

“Ước gì tôi không phải làm phòng mạch, tôi sẽ nằm dài nghe nhạc, xem sách và đi ngủ sớm, sáng dậy tập thể dục . . .”Anh bạn bác sĩ, đồng nghiệp, thế hệ 5X của tôi vừa đứng lên vừa uống vội ly cà phê rồi xin phép về sớm cho kịp giờ khám bệnh ở phòng mạch. Ra trường năm 1978, nay anh đã là 1 bác sĩ khá “thành đạt”, chủ sở hữu 1 ngôi nhà ở quận 3, 1 ngôi nhà quận 7, vài miếng đất dự án ngoại thành, hàng ngày lái xe hơi đi làm . . . gập bạn bè, anh lúc nào anh cũng vội vội vàng vàng, rất thích bàn chuyện xe hơi, nhà đất và cũng rất hay than vãn, nào là quá bận rộn, không có thời gian học thi lấy thêm bằng này bằng nọ, nào là vẫn chưa đủ tiền để sắm thêm cái này cái nọ . . . Anh là trưởng khoa của 1 bệnh viện lớn trong thành phố, làm việc tại bệnh viện từ 7g sang đến 4g chiều, về nhà làm ngay tại phòng mạch đến 9g – 10g tối, phòng mạch anh chữa “bá bệnh”, từ chích ngừa uốn ván đến truyền dịch “phục hồi sức khỏe”, từ các bệnh tiêu hóa, bệnh tim mạch đến bệnh tiểu đường . . . mặc dù chuyên khoa của anh là bệnh truyền nhiễm, sốt rét! Gần đây, biết anh bị tiểu đường, tôi khuyên anh tập thể dục nhiều hơn, anh phân trần: ”Tôi đã mua mấy loại máy tập thể dục để trong nhà nhưng làm việc xong thì mệt nhoài chả còn hơi sức đâu mà tập, chỉ có chủ nhật, lâu lâu đi đánh tennis 1 lần, thế thôi!” anh tiếp “mình chỉ ráng làm thêm 1 thời gian nữa rồi sẽ nghĩ ngơi, sống cho ra sống!” Tôi tự nhủ, với quỹ thời gian còn lại của những người thuộc thế hệ 5X như anh và tôi, lại mắc thêm bệnh tiểu đường chữa trị không đúng phương pháp, không biết anh còn khả năng để “sống cho ra sống” cho đến lúc quyết định nghỉ ngơi nữa hay không?

Chúng ta đang đang sống trong thời đại bùng nổ của văn hóa tiêu dùng . Sự cạnh tranh giữa các công ty, các tập đoàn sản xuất, đã tung ra các chiến dịch quảng cáo rầm rộ, thường không trung thực, liên tục tấn công người tiêu dung trên tất cả các phương tiện truyền thông, từ trong nhà, nghe radio hoặc xem TV, xem báo . . . đến ngoài đường phố, với các bảng hiệu quảng cáo khổng lồ đập vào mắt người đi đường mọi lúc mọi nơi, kết quả đã tạo cho chúng ta một thói quen mua sắm và một nhu cầu giả tạo về các mặt hàng được quảng cáo. Lâu dần, một bộ phận lớn trong dân chúng sẽ tiêm nhiễm văn hóa tiêu thụ vật chất, tôn thờ của cải vật chất và sống theo quan điểm “càng có nhiều càng tốt, càng có nhiều càng hạnh phúc”. Người ta mua sắm tích lũy của cải vô tội vạ, từ giầy dép, túi sách, quần áo, điện thoại di động đến các loại xe gắn máy, xe hơi, nhà cửa biệt thự. . . và luôn cố gắng theo kịp những kiểu dáng, những “đời” mới nhất để được xem là sành điệu, để được kính nể và để được “hơn” những người khác quanh mình.
Quan hệ giữa người với người cũng căn cứ trên cơ sở vật chất của cải mà người ta sở hữu, mà người ta cho tặng nhau. Ai tặng ta nhiều thứ đắt tiền, ta sẽ thích họ, mang ơn họ, ai không đủ khả năng cho ta, ta sẽ coi thường và không muốn tiếp tục quan hệ, quên mất họ cũng là người như chúng ta. Tết năm rồi, khi được tôi lì xì 20 ngàn, đứa cháu của bạn tôi, mới 5 tuổi, tiu ngỉu :” ông lì xì cho cháu ít hơn chú D. nhiều, làm sao đủ tiền mua được cây súng điện tử kiểu mới“ rồi bỏ chạy đi không thèm cảm ơn. Cha mẹ cháu chỉ cười xòa, nói “thằng này thông minh, biết xài tiền sớm”.
Quay cuồng trong văn hóa tiêu thụ vật chất, mục tiêu sống của chúng ta sẽ luôn luôn phải là được sở hữu và sở hữu nhiều thứ hơn nữa. Để đủ khả năng mua sắm mọi thứ, chúng ta phải nai lưng ra làm việc, phải phấn đấu, phải ra sức cạnh tranh để đạt được những địa vị, quyền lực ngày càng cao hơn trong xã hội, để có thể gia tăng thu nhập, gia tăng khả năng “kiếm chác”. Chúng ta hy sinh hạnh phúc trong những giây phút hiện tại để miệt mài theo đuổi một viễn cảnh hạnh phúc hơn trong tương lai, nhưng thật kỳ lạ, chúng ta chẳng bao giờ cảm thấy đủ và chẳng bao giờ biết khi nào nên dừng lại. Ăn quá no, ta phải ngưng ăn để khỏi bị bội thực, uống quá nhiều rượu, ta phải ngưng uống để khỏi bị say, làm việc 40 giờ 1 tuần chưa làm chúng ta thỏa mãn, vậy thì tại sao không làm nhiều hơn để tăng thu nhập? còn trẻ, còn khỏe mà? để về già sẽ nghỉ ngơi cũng chưa muộn. Vô ý thức, chúng ta tự thuyết phục rằng sẽ cảm thấy thỏa mãn khi và chỉ khi các việc mà chúng ta theo đuổi đả hoàn tất, “tôi chưa thể hạnh phúc vào lúc này, ngay bây giờ, vì chưa có thời gian cho chuyện đó”. Đây chính là cách suy nghĩ sẽ làm cho chúng ta cạn kiệt sức lực và bất hạnh suốt đời.
Chúng ta quên mất rằng cuộc đời của chúng ta thật hết sức ngắn ngủi và chẳng có gì là vĩnh hằng, là bất biến. Hoa nở rồi cũng sẽ tàn, trăng tròn rồi trăng lại khuyết, thịnh suy biến đổi vô thường. người đang giàu có sung túc, gập bất trắc trở thành trắng tay. Người đang khỏe mạnh, sau một cơn bệnh nan y, phải nằm liệt giường liệt chiếu. Cũng có khi, đang khó khăn nghèo khổ, bỗng gập may trở nên giàu có, đổi đời. Con người sống hôm nay chẳng thể biết chắc ngày mai sẽ thế nào, vậy tại sao không tìm cách sống hạnh phúc mỗi ngày, ngay bây giờ?

Nụ cười Bhutan



Nụ cười Bhutan






Chúng ta cũng quên mất rằng, quanh ta còn vô số những người cùng khổ cần nhường cơm sẻ áo, những người mà thu nhập hàng năm chưa bằng thu nhập 1 tuần của chúng ta, những người phải sống trong những điều kiện vô cùng khó khăn, không điện nước, xăng dầu, không trường học hay trạm y tế . . . một khi chúng ta gom góp, thu vén cho cá nhân theo triết lý “càng nhiều càng tốt”, chúng ta cũng đã lấy mất đi một phần của những người đáng được hưởng hơn chúng ta. Chúng ta tiêu tốn lãng phí năng lượng, điện nước xăng dầu trong khi thoải mái tiêu dùng, đồng thời, chúng ta cũng thải ra một lượng lớn các chất thải độc hại cho mái nhà chung của chúng ta.
Đã đến lúc chúng ta phải hiểu rằng vật chất sở hữu không phải là nhân tố quyết định hạnh phúc. Thật vậy, tại các nước phát triển, mức thu nhập đầu người không ngừng tăng lên nhưng số thanh thiếu niên tụ tử hàng năm lại tăng nhiều hơn trước và chỉ số hạnh phúc quốc gia cũng không tăng theo thu nhập. Trong khi một đất nước Bhutan nhỏ bé, nằm kẹp giữa 2 anh khổng lồ Ấn Độ và Trung Quốc, chỉ có 700.000 dân với lối sống truyền thống cực kỳ giản đơn, tuy có thu nhập đầu người rất khiêm tốn nhưng chỉ số hạnh phúc quốc gia "gross national happiness"(GNH) index lại rất cao (The Washington Post)



Cạnh tranh, phấn đấu thăng tiến, tích lũy, không hoàn toàn xấu nếu biết thế nào là đủ và dừng lại đúng lúc để tìm cách chia sẻ cho người khác và để có thì giờ hưởng thụ hạnh phúc ngay trong từng giây, từng phút, hiện tại. Muốn được như vậy, chúng ta chỉ còn cách đơn giản hóa cuộc sống hiện tại, loại bỏ bớt những gì không cần thiết, những nhiệm vụ, nhu cầu giả tạo, những thứ không đem lại một hạnh phúc thật sự, hạnh phúc “bên trong” mỗi con người chúng ta. Chúng ta không cần sống vì những lời tâng bốc, vì những của cải dư thừa mà hậu quả sẽ mang theo những rắc rối, lệ thuộc, biến chúng ta trở thành nô lệ của chúng. Triết họ phương Đông có câu “ người biết thế nào là đủ sẽ là người hạnh phúc”



Cuộc sống giản đơn sẽ tháo bỏ cho chúng ta những gông cùm trách nhiệm do chính chúng ta tự đeo vào cổ, giúp chúng ta có nhiều thời gian hơn để sống với những người thân yêu, nhiều thời gian hơn để thư giản và thực hiện những điều mình yêu thích, nhiều thời gian hơn để chia sẻ giúp đỡ người khác. Quan niệm hạnh phúc với lối sống giản đơn không phải là vấn đề mới xuất hiện gần đây. Từ ngàn xưa, trong kinh cựu ước của Thiên Chúa giáo, trong triết lý của đạo Phật, của Lão Tử, đã có rất nhiều lời khuyên người ta phải biết sống giản đơn và hạnh phúc không phải do hoàn cảnh, vật chất quyết định mà chia sẻ mới chính là chìa khóa của hạnh phúc.



Chắc chắn, sống giản đơn sẽ hạnh phúc hơn!
Các bạn đọc có đồng ý với tôi không?



Nguyễn Thy Anh




*** Website của cựu sinh viên y khoa Sài Gòn (1971-1975) và cựu sinh viên khoa Y Đại học Y Dược TP HCM (1975-1977):http://bsdk77.99k.org/ hay http://bácsĩđakhoa1977.vn/




*** Blog của cựu sinh viên y khoa Sài Gòn (1971-1975) và cựu sinh viên khoa Y Đại học Y Dược TP HCM (1975-1977):http://bs77dk.blogspot.com/